Ông Donald Trump hôm 5/11/2026 đăng trên Truth Social yêu cầu giới chức Alaska tuyên bố Thượng nghị sĩ đương nhiệm Dan Sullivan thắng cuộc đua Thượng viện ở Alaska, dù ông đang kém bà Mary Peltola khoảng 600 phiếu theo số liệu được dẫn. Theo nhật báo Người Việt dẫn Washington Post, khi khoảng 75% số phiếu được đếm, bà Peltola (Dân chủ) dẫn ông Sullivan (Cộng hòa) chưa đến một điểm phần trăm và chưa ai đạt đa số theo cách tính phiếu xếp hạng.
Ông Trump đòi gì
Ông Trump yêu cầu chuyển ngay phiếu của các ứng viên khác sang ông Sullivan và coi cuộc bầu cử đã kết thúc. Bản tin Người Việt ghi nhận nhiều chỉ trích từ giới quan sát và công chúng, nhưng không nêu phản hồi chính thức nào từ giới chức bầu cử Alaska đối với bài đăng này.
Luật Alaska nói gì về phiếu xếp hạng
Alaska dùng phiếu xếp hạng (ranked-choice voting). Cử tri xếp ứng viên theo thứ tự ưu tiên. Nếu không ai được trên 50% số phiếu ưu tiên thứ nhất, ứng viên cuối bảng bị loại và mỗi lá phiếu của người đó chuyển sang lựa chọn kế tiếp được ghi trên chính lá phiếu ấy. Lá phiếu không còn lựa chọn nào tiếp theo sẽ không được tính nữa. Theo bản tin, luật tiểu bang không cho phép chuyển hàng loạt phiếu sang một ứng viên được chỉ định; đó là điểm khác biệt chính giữa lời đòi hỏi và quy trình luật định.
Lịch dự kiến, theo bản tin Người Việt và Newsweek (30/10): phiếu qua bưu điện trong nước được nhận đến 13/11, phiếu từ nước ngoài đến 18/11, Sở Bầu cử Alaska dự kiến chạy tính phiếu xếp hạng ngày 18/11 và chứng nhận kết quả ngày 25/11. Ông Stephen Kirch của Sở Bầu cử xác nhận mốc 25/11 và viện dẫn đạo luật tiểu bang AS 15.15.450. Thống đốc Mike Dunleavy nói giới chức sẽ “follow the law”, tức làm theo luật. Chuyên gia luật bầu cử Jeff Feldman nói thống đốc không có vai trò trong việc chứng nhận cấp tiểu bang, nhưng phải ký giấy chứng nhận cho thượng nghị sĩ đắc cử theo luật liên bang, thường chỉ là thủ tục.
Điều đó có ý nghĩa gì
Đây là phần phân tích của Tin Người Việt, không phải dự đoán kết quả. Theo các bản tin trước của chúng tôi, Đảng Dân chủ đã giành đa số Thượng viện nên kết quả Alaska không quyết định bên nào kiểm soát viện. Cuộc đua này vẫn có sức nặng chính trị vì ở một tiểu bang Cộng hòa vững, và vì cách đếm phiếu cho thấy kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào hàng chục nghìn phiếu chưa đếm cùng quy trình chuyển phiếu.
Với cử tri nói chung, điều cần nhớ là kết quả ngày bầu cử chỉ là số liệu sơ bộ. Các tiểu bang có thời hạn nhận phiếu, kiểm phiếu và chứng nhận riêng; muốn biết kết quả chính thức cần chờ cơ quan bầu cử của tiểu bang công bố, không phải bài đăng của một ứng viên hay một chính trị gia nào.
Người xem nên theo dõi kết quả và lịch công bố trên trang của Sở Bầu cử Alaska, vì các mốc ngày ở trên có thể thay đổi.
Đọc thêm: Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Dân chủ giành cả Hạ viện lẫn Thượng viện
Bài này trình bày các bên một cách trung lập; số phiếu là số sơ bộ, dẫn lại từ báo chí, và chưa phải kết quả chính thức.
