Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Dân chủ giành cả Hạ viện lẫn Thượng viện

NGHE BÀI VIẾTBấm nút ▶ bên dưới để nghe đọc toàn bộ bài (khoảng 5 phút). Bà con có thể vừa nghe vừa làm việc khác.

Giọng đọc AI tự động, có thể phát âm chưa chuẩn một số tên riêng.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ ngày 3/11/2026, theo các hãng tin Mỹ đưa tin sáng 4/11. Theo Forbes, hãng AP đã tuyên bố đảng Dân chủ thắng Hạ viện vào rạng sáng thứ Tư. Ở Thượng viện, đảng này có 54 ghế so với 44 ghế của đảng Cộng hòa, còn hai cuộc đua ở Mississippi và Alaska chưa có kết quả.

Điện Capitol, Washington, D.C. (ảnh minh họa). Ảnh: Martin Falbisoner / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Đây là số liệu chưa chính thức. Các hãng tin chưa công bố đầy đủ số ghế cuối cùng ở Hạ viện, và việc chứng nhận kết quả do từng tiểu bang thực hiện trong những tuần tới.

Những kết quả chính ở Thượng viện và chức thống đốc

Theo AP qua PBS và Forbes, đảng Dân chủ giành thêm ghế Thượng viện ở nhiều tiểu bang từng nghiêng về đảng Cộng hòa. Các ứng viên Dân chủ thắng gồm:

Josh Turek (Iowa), thắng Dân biểu Ashley Hinson.
Adam Hamilton (Kansas), hạ Thượng nghị sĩ Roger Marshall.
James Talarico (Texas), thắng ông Ken Paxton.
Sherrod Brown (Ohio), thắng Thượng nghị sĩ Jon Husted.
Roy Cooper (North Carolina), Chris Pappas (New Hampshire), Annie Andrews (South Carolina) và Thượng nghị sĩ Jon Ossoff tái đắc cử ở Georgia.
Theo Forbes, còn có Troy Jackson (Maine), Abdul El-Sayed (Michigan) và Peggy Flanagan (Minnesota).

Về phía Cộng hòa, bà Ashley Moody thắng cuộc bầu cử đặc biệt ở Florida để hoàn tất nhiệm kỳ của ông Marco Rubio, và bà Harriet Hageman thắng ghế Wyoming của bà Cynthia Lummis, người sắp rời Thượng viện.

Ở cấp tiểu bang, Forbes cho biết đảng Dân chủ lật các ghế thống đốc từng do đảng Cộng hòa nắm tại Texas, Georgia, Ohio, Iowa và Nevada. Bà Gina Hinojosa trở thành phụ nữ gốc Latinh đầu tiên làm thống đốc Texas; bà Keisha Lance Bottoms là phụ nữ da đen đầu tiên được bầu làm thống đốc một tiểu bang, ở Georgia; ông Aaron Ford là thống đốc da đen đầu tiên của Nevada. Ông Byron Donalds (Cộng hòa) thắng ở Florida.

Hai cuộc đua chưa ngã ngũ

Tính đến sáng 4/11, theo Forbes, bà Cindy Hyde-Smith (Cộng hòa) và ông Scott Colom (Dân chủ) cách nhau khoảng 0,01% số phiếu ở Mississippi khi đã kiểm 96% số điểm bỏ phiếu. Ở Alaska, Thượng nghị sĩ Dan Sullivan (Cộng hòa) và bà Mary Peltola (Dân chủ) cách nhau dưới 0,5%. Chênh lệch nhỏ như vậy thường phải chờ kiểm nốt phiếu gửi qua bưu điện và phiếu tạm.

Cử tri nói gì về lý do bỏ phiếu

Khảo sát cử tri của ABC News cho thấy 55% cử tri Hạ viện coi nạn tham nhũng trong chính phủ là yếu tố then chốt, 49% nêu chi phí sinh hoạt và 34% nêu cuộc chiến với Iran. Theo Times of Israel dẫn khảo sát của AP trong ngày bầu cử, khoảng sáu trên mười cử tri cho rằng Mỹ đã quyết định sai khi hành động quân sự với Iran.

Phó Tổng thống JD Vance viết trên mạng xã hội: “Lý do chúng ta thua là cuộc chiến.” Theo ABC, ông Trump cũng thừa nhận cuộc chiến góp phần vào thất bại của đảng Cộng hòa. Theo AP, ông Trump nói sẽ dùng quyền phủ quyết để chặn chương trình nghị sự của đảng Dân chủ.

Luật nói gì: đa số mới làm được gì

Hạ viện có 435 ghế, cần 218 ghế để có đa số; Thượng viện có 100 ghế. Quốc hội mới chỉ bắt đầu nhiệm kỳ vào đầu tháng 1/2027, nên đến lúc đó Quốc hội hiện tại vẫn còn làm việc.

Khi nắm đa số, đảng Dân chủ ở Hạ viện sẽ quyết định ai làm chủ tịch các ủy ban, mở điều trần và có thể ra lệnh buộc cung cấp tài liệu hoặc nhân chứng. Hạ viện cũng là nơi có quyền luận tội, còn Thượng viện xét xử và xác nhận nhân sự tổng thống đề cử. Một dự luật muốn thành luật phải qua cả hai viện; nếu ông Trump phủ quyết, cần hai phần ba mỗi viện để vượt qua.

Góc nhìn Tin Người Việt: điều đáng theo dõi

Đây là phần phân tích của Tin Người Việt, không phải dự báo. Với người Việt ở Mỹ, ba vấn đề đáng chú ý là chính sách di trú và thủ tục visa, chi phí y tế và sinh hoạt, và các cuộc điều trần về Lầu Năm Góc. Về nhân sự quân đội, ông Hùng Cao hiện là quyền Bộ trưởng Hải quân và đã được đề cử làm bộ trưởng chính thức; theo Military Times, ông cần Quốc hội miễn trừ quy định về thời gian đã nghỉ hưu, nên thành phần Quốc hội mới có thể ảnh hưởng đến thủ tục này.

Ở Quận Cam, các cuộc đua địa phương của cộng đồng gốc Việt vẫn đang được kiểm phiếu; xem bài về Địa hạt 45 và Little Saigon trên Tin Người Việt.

Đọc thêm: Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Dân chủ thắng 3 ghế Thượng viện, cuộc đua đa số chưa ngã ngũ

Nguồn tin

Số liệu là kết quả chưa chính thức theo các hãng tin tại thời điểm viết bài; ghế Thượng viện ở Mississippi và Alaska chưa được công bố.