Sáu ngày sau ngày bầu cử 3/11, hai cuộc đua được cộng đồng Little Saigon theo dõi sát nhất đều đã đảo chiều. Theo số liệu Sở Bầu cử Quận Cam công bố lúc 5 giờ chiều thứ Bảy 7/11, nghị viên Carlos Manzo có 10.018 phiếu, hơn đương kim thị trưởng Westminster Chi Charlie Nguyen 553 phiếu. Ở Địa hạt 70 Hạ viện tiểu bang, bà Paula Swift (Dân chủ) có 65.850 phiếu, hơn đương kim dân biểu Tạ Trí (Tri Ta, Cộng hòa) 1.490 phiếu. Toàn quận còn khoảng 168.000 phiếu chưa đếm, và lần cập nhật kế tiếp là 5 giờ chiều thứ Hai 9/11 giờ California.
Kết quả hiện nay vẫn là kết quả không chính thức. Với số phiếu còn lại, cả hai cuộc đua vẫn có thể thay đổi, dù khoảng cách đã nới rộng sau mỗi lần cập nhật.
Cuộc đua đổi chủ bốn lần
Tối ngày bầu cử, ông Nguyen dẫn trước 6.378 so với 5.985 phiếu trong cuộc đua có 5 ứng cử viên. Sáng 4/11, ông vẫn hơn 111 phiếu (8.440 so với 8.329). Sang ngày 5/11, ông Manzo vượt lên với cách biệt chỉ 2 phiếu, rồi nới thành 167 phiếu ngày 6/11 và 553 phiếu ngày 7/11.
Đến chiều thứ Bảy, khoảng 25.000 phiếu bầu thị trưởng đã được đếm. Ông Manzo chiếm khoảng 40,1%, ông Nguyen khoảng 37,9%. Cựu nghị viên Kimberly Ho đứng thứ ba với 4.348 phiếu (17,4%), theo sau là ông Charles Shipp và ông Nguyễn Phương Hùng. Thứ hạng của ba người này không đổi từ đêm bầu cử.
Diễn biến này khớp với một xu hướng quen thuộc ở California: phiếu gửi qua bưu điện và phiếu bỏ vào thùng vào những ngày cuối thường được đếm sau cùng, và nhóm cử tri này có khuynh hướng khác với nhóm đi bầu sớm.
Hai ứng cử viên là ai
Ông Chi Charlie Nguyen lớn lên ở Quận Cam, học trường trung học Bolsa Grande. Ông có bằng cử nhân kỹ thuật ở Cal State Fullerton và cao học ở Cal State Long Beach, từng làm kỹ sư và quản lý cho Boeing, Rockwell International và B/E Aerospace, hiện làm chủ một doanh nghiệp ở Westminster. Ông được bầu vào hội đồng Midway City Sanitary năm 2016, vào Hội đồng Thành phố năm 2018, và đắc cử thị trưởng năm 2022. Nhiệm kỳ thị trưởng của ông kết thúc vào cuối năm nay.
Trước khi tái tranh cử, ông Nguyen từng ra tranh cử dân biểu liên bang nhưng không qua được vòng sơ bộ. Trong cuộc đua thị trưởng, ông được Hiệp hội Cảnh sát Westminster và nhóm Reform California ủng hộ. Đảng Cộng hòa Quận Cam không chính thức ủng hộ ai.
Ông Carlos Manzo là nghị viên Địa hạt 2, đắc cử năm 2024 với nhiệm kỳ 4 năm. Ông được Đảng Dân chủ Quận Cam ủng hộ. Nếu ông thắng, ghế Địa hạt 2 sẽ bị bỏ trống và Hội đồng Thành phố phải quyết định cách lấp chỗ trống. Người thắng cuộc đua thị trưởng năm nay sẽ có nhiệm kỳ 4 năm.
Westminster là thành phố trung tâm của Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt đông nhất ngoài Việt Nam. Từ năm 2012, ghế thị trưởng ở đây liên tục do người Mỹ gốc Việt nắm giữ, bắt đầu với ông Tạ Trí. Cùng lá phiếu năm nay, cử tri Westminster còn quyết định Measure O, tăng thuế lưu trú khách sạn từ 8% lên 12%, khoản thu thành phố ước tính khoảng 452.000 đô mỗi năm cho quỹ tổng quát.
Ở Hội đồng Thành phố, tính đến ngày 6/11, ông David Johnson, chủ tịch học khu Westminster, dẫn trước nghị viên đương nhiệm Amy Phan West ở Địa hạt 1 với 3.142 so với 2.551 phiếu.
Ghế Địa hạt 70 lần đầu lung lay
Ông Tạ Trí sinh năm 1973 tại Sài Gòn, sang Mỹ năm 1992 theo diện tị nạn cùng cha mẹ, tốt nghiệp ngành khoa học chính trị ở Cal State Los Angeles. Ông là thị trưởng gốc Việt đầu tiên của Westminster, giữ ghế từ 2012 đến 2022. Ông đắc cử dân biểu Địa hạt 70 năm 2022 và tái đắc cử năm 2024 với 54,7% phiếu. Địa hạt này bao trùm phần lớn Little Saigon, gồm Westminster, Garden Grove, Fountain Valley và Stanton.
Bà Paula Swift là chủ doanh nghiệp nhỏ, ban đầu ra tranh cử Địa hạt 40 Hạ viện liên bang. Sau khi Dự luật 50 được thông qua và vẽ lại bản đồ địa hạt, bà chuyển sang tranh ghế của ông Tạ Trí. Trong chiến dịch, bà chỉ trích ông bỏ phiếu chống các biện pháp bảo vệ người lao động và có điểm thấp về môi trường.
Cuộc đua này giằng co từ đêm bầu cử. Lúc 8 giờ tối 3/11, ông Tạ Trí hơn 16 phiếu. Ông nới lên 1.111 phiếu ngày 4/11, còn 616 phiếu ngày 5/11. Ngày 6/11, bà Swift lần đầu vượt lên với 244 phiếu, rồi nới thành 1.490 phiếu ngày 7/11.
Garden Grove và các cuộc đua khác
Ở Garden Grove Địa hạt 4, tính đến ngày 6/11, ông Hieu Nguyen, người được Đảng Dân chủ ủng hộ, dẫn đầu với 2.356 phiếu (36,9%). Cựu nghị viên Phat Bui có 1.768 phiếu (27,7%), nghị viên đương nhiệm Joe DoVinh đứng thứ ba với 1.592 phiếu (24,9%). Ở cuộc đua thị trưởng Garden Grove, đương kim thị trưởng Stephanie Klopfenstein dẫn trước bà Diedre Thu-Ha Nguyen trong lần tái đấu sau năm 2024.
Ở Cypress Địa hạt 2, bà Helen Le chỉ hơn nghị viên đương nhiệm Bonnie Peat 12 phiếu, một trong những cuộc đua sát nhất quận.
Còn bao lâu nữa mới có kết quả
Luật California cho phép đếm phiếu gửi qua bưu điện nếu đóng dấu bưu điện chậm nhất ngày bầu cử và đến nơi trong vòng 7 ngày sau đó. Sở Bầu cử còn phải xác minh chữ ký trên từng phong bì và xử lý phiếu tạm (provisional). Các quận có tối đa 30 ngày để chứng nhận kết quả, tức Quận Cam phải xong trước ngày 3/12.
California không có kiểm phiếu lại tự động, dù cách biệt nhỏ đến đâu. Bất kỳ cử tri nào cũng có thể yêu cầu kiểm lại trong vòng 5 ngày sau khi quận hoàn tất kiểm phiếu chính thức. Người yêu cầu phải trả chi phí, và chỉ được hoàn tiền nếu kết quả đảo ngược có lợi cho phía mình.
Cử tri Quận Cam có thể tra tình trạng lá phiếu của mình trên trang mạng của Sở Bầu cử Quận Cam hoặc đăng ký nhận tin nhắn theo dõi phiếu của tiểu bang. Ai nhận thư báo chữ ký không khớp hoặc thiếu chữ ký nên điền và gửi lại mẫu xác minh ngay. Hạn chót là 2 ngày trước khi quận chứng nhận kết quả, và chỉ cần một lá phiếu được sửa kịp cũng có thể có ý nghĩa trong những cuộc đua cách biệt vài chục phiếu.
Đọc thêm: Bầu cử Westminster: ông Manzo vượt ông Charlie Nguyen 167 phiếu, bà Swift dẫn ông Trí Tạ
