Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết một máy bay Mỹ đã bắn vô hiệu một tàu thương mại cố vượt phong tỏa Iran ở vịnh Oman hôm 7/11/2026. Hôm sau, quân đội Iran nói hai tàu chở dầu bốc cháy sau khi trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz. Hai thông tin này đến từ báo ABC (Úc) ngày 8/11 và blog trực tiếp của Times of Israel. Cả hai bản tin đều không nêu thương vong, và các tuyên bố của hai phía chưa được kiểm chứng độc lập.
Diễn biến mới nhất
- Thứ Sáu 6/11: ông Trump nói Mỹ thực hiện thêm các đợt tấn công “nhỏ” nhằm vào một hệ thống phòng không của Iran, và cùng ngày nói chuyện với Tiểu vương Qatar về vai trò trung gian của Qatar.
- Tối thứ Bảy 7/11 (giờ địa phương): truyền thông nhà nước Iran đưa tin hai vụ nổ trên đảo Qeshm và nhiều vụ nổ ở cảng Jask. Nguyên nhân chưa rõ, giới chức Iran không xác nhận bị tấn công.
- Ngày 7/11: CENTCOM cho biết máy bay Mỹ bắn đạn chính xác vào đuôi một tàu treo cờ St Kitts và Nevis ở vịnh Oman. Theo CENTCOM, thủy thủ đoàn phớt lờ cảnh báo nhiều lần và cố vi phạm phong tỏa.
- Chủ nhật 8/11: quân đội Iran nói hai tàu chở dầu bốc cháy sau khi trúng thủy lôi trong lúc đi theo “tuyến đường không được phép”.
- Cùng thời gian: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố bỏ giới hạn tự đặt 2.000 km cho tầm bắn tên lửa đạn đạo.
Cơ quan Giám sát Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cũng báo một sự cố liên quan một tàu chở hàng rời cách Khor Fakkan (UAE) khoảng 18 hải lý về phía đông. Chưa rõ đây có phải chính con tàu mà CENTCOM nhắc tới hay không, và chưa có thông tin về thủy thủ đoàn hay thiệt hại.
Ngoại giao song song với quân sự
Theo hãng AP, Iran đang xem xét các đề xuất của Qatar về chương trình hạt nhân, điểm bất đồng chính với Mỹ. Một quan chức Iran nói Tehran sẽ không đàm phán về hoạt động hạt nhân cho đến khi Mỹ chấp nhận một số điều kiện, nhưng bản tin không nêu các điều kiện đó. Ông Trump nói ông đang cân nhắc một đợt tấn công mới sau bầu cử giữa kỳ 3/11 và rằng vấn đề hạt nhân phải được giải quyết trong mọi thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến, nay đã kéo dài hơn tám tháng.
Giải thích nhanh các thuật ngữ
Phong tỏa hải quân là biện pháp trong xung đột nhằm ngăn tàu ra vào cảng của một bên. Theo nguyên tắc chung của luật hàng hải quốc tế, tàu bị chặn thường phải được cảnh báo trước, và tàu treo cờ nước thứ ba vẫn thuộc quyền tài phán của quốc gia đăng ký, nghĩa là nước đó có thể đặt câu hỏi hoặc mở điều tra. Việc tàu có thật sự vi phạm phong tỏa hay không hiện chỉ dựa vào lời CENTCOM.
Thủy lôi là mối nguy kéo dài cho mọi tàu đi qua, kể cả khi giao tranh hạ nhiệt. Tuyên bố của Iran về hai tàu chở dầu trúng thủy lôi chưa được xác nhận bởi nguồn độc lập trong các bản tin Tin Người Việt đã đọc.
Điều đáng theo dõi với bạn đọc người Việt
Đây là phần phân tích của Tin Người Việt. Hormuz là tuyến vận chuyển dầu quan trọng, nên các sự cố tàu chở dầu có thể ảnh hưởng giá nhiên liệu và chi phí vận tải, từ đó tới vé máy bay và hàng hóa. Các bản tin trên không nhắc tới thuyền viên Việt Nam trong những vụ này; gia đình có người làm việc trên tàu ở khu vực có thể theo dõi thông báo của công ty tàu và cơ quan lãnh sự.
Đọc thêm: Eo biển Hormuz: tàu chở dầu bị đánh trúng, Iran nói bắn rơi máy bay không người lái Mỹ
Thông tin do các bên tham chiến cung cấp chưa được xác nhận độc lập và có thể thay đổi.
