Hải quân Mỹ đã cách chức ban chỉ huy tàu ngầm hạt nhân USS South Dakota mà không thông báo công khai hay báo cho Quốc hội, khiến hai nghị sĩ hàng đầu về quốc phòng gửi thư chất vấn quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao. Trong thư gửi hôm 12/11, hai Dân biểu Joe Courtney và Adam Smith yêu cầu Hải quân trả lời trước ngày 20/11. Vụ việc xảy ra đúng lúc ông Hùng Cao, người đang quyền Bộ trưởng và được Tổng thống Trump đề cử làm Bộ trưởng chính thức, chuẩn bị bước vào buổi điều trần xác nhận tại Thượng viện dự kiến trong tuần tới.

Ai bị cách chức và vì sao
Ba người bị cách chức ngày 14/10/2026 gồm trung tá Daniel Goodwin, chỉ huy trưởng; thiếu tá Jacqueline Penichet, sĩ quan phó; và thượng sĩ cao cấp Jon Nogaj, người giữ vai trò “chief of the boat”, tức hạ sĩ quan cao cấp nhất trên tàu. South Dakota là tàu ngầm tấn công lớp Virginia, đóng quân ở Groton, bang Connecticut. Bộ chỉ huy Lực lượng Tàu ngầm Đại Tây Dương xác nhận ông Goodwin bị cách chức vì “mất niềm tin vào khả năng hoàn thành nhiệm vụ”. Hải quân không đưa lý do cho hai người còn lại.
Hải quân chưa nói rõ có sự cố nào dẫn đến việc cách chức hay không. Tuy nhiên, một số thông tin nêu rằng vào tháng 9, tàu đã lao xuống vùng nước nông và được mô tả là “nguy cơ nguy hiểm tức thời về hàng hải”. Một thủy thủ trên tàu nhận bằng khen của Hải quân vì phát hiện đáy biển nông dần và ra lệnh đo độ sâu sớm. Chiếc tàu trở về cảng nhà vào khoảng 22/10. Chưa có kết luận nào về mối liên hệ giữa sự cố đó và vụ cách chức.
Điều hai nghị sĩ hỏi ông Hùng Cao
Ông Courtney, thành viên cấp cao Tiểu ban Lực lượng Hải quân và Chiếu sức mạnh, và ông Smith, thành viên cấp cao Ủy ban Quân vụ Hạ viện, đều thuộc Đảng Dân chủ. Họ gửi thư cho ông Cao và Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Hải quân. Hai nghị sĩ viết rằng việc Bộ Hải quân không thông báo cho Quốc hội là “không thể chấp nhận”, nhắc đến tập quán lâu nay là phải báo cho Quốc hội khi có sự cố trên biển hoặc khi cách chức cả ban chỉ huy. Họ muốn biết hoàn cảnh cụ thể, tàu có bị mắc cạn hay gặp tai nạn khác trên biển hay không, đồng thời lo ngại về độ bền kết cấu tàu, tinh thần thủy thủ đoàn và có thể có vấn đề huấn luyện rộng hơn.
Ông Cao và Đô đốc Caudle chưa có phát biểu công khai nào về lá thư.
Không chỉ một con tàu
Đây không phải trường hợp duy nhất Hải quân giữ im lặng. Trung tá Caitlin Cunningham bị cách chức chỉ huy khu trục hạm USS Michael Murphy ngày 27/9 vì “mất niềm tin”, theo một quan chức quốc phòng giấu tên. Chiếc tàu này đang hỗ trợ các chiến dịch chống Iran. Chuẩn Đô đốc Brian Monahan cũng rời vị trí bác sĩ chăm sóc cho Quốc hội và Tối cao Pháp viện, nơi ông làm gần 18 năm, trong lúc có một cuộc điều tra của Hải quân; hai thượng nghị sĩ Mike Rounds và Alex Padilla xác nhận việc ông rời đi nhưng ít chi tiết.
Hải quân thường công bố những vụ cách chức lớn trong vòng vài ngày, nhưng lần này không có thông báo nào. Quân đội nói chung cũng kín tiếng hơn về các hoạt động ở Trung Đông, và một số công ty ảnh vệ tinh có hợp đồng với Mỹ đã chặn hoặc trì hoãn ảnh khu vực theo yêu cầu của quan chức Mỹ.
Ông Hùng Cao đang ở đâu trong vụ này
Ông Hùng Cao là cựu sĩ quan đặc nhiệm tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ, từng triển khai ở Iraq và Afghanistan, trước đó là Thứ trưởng Hải quân do Thượng viện xác nhận. Ông là người Mỹ gốc Việt, lớn lên từ một đứa trẻ tị nạn rời Sài Gòn. Ông giữ chức quyền Bộ trưởng từ tháng 4/2026, sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth buộc Bộ trưởng Hải quân John Phelan rời vị trí. Ngày 1/9, Tổng thống Trump công bố đề cử ông làm Bộ trưởng chính thức, gọi ông là “một chiến binh thực thụ”.
Quá trình xác nhận cần Thượng viện biểu quyết. Khi tin này được đăng, buổi điều trần được cho là diễn ra trong tuần tới, và các diễn biến vừa qua có thể khiến buổi điều trần thêm gay gắt. Cũng như nhiều quan chức trong chính quyền hiện nay, ông Cao sẽ phải trả lời câu hỏi về cách Hải quân báo cáo cho Quốc hội và lý do những vụ cách chức không được công bố.
Với cộng đồng người Việt ở Mỹ, buổi điều trần của một người gốc Việt đang được đề cử làm Bộ trưởng Hải quân chính thức chắc chắn được theo dõi sát. Việc ông Cao có trả lời trước hạn 20/11 hay không và nội dung trả lời là điều sẽ được chú ý.
Đọc thêm: Hùng Cao và trợ cấp gia đình sơ tán Bahrain: 30 nghị sĩ đòi Lầu Năm Góc trả lời hạn 13/11





