Tòa án liên bang tại Boston ngày 16/11 đã hủy bỏ hoàn toàn quy tắc của Bộ An ninh Nội địa (DHS) về việc chấm dứt chế độ “duration of status” (ở lại theo thời gian học) đối với du học sinh diện F-1, J-1 và nhà báo diện I. Với du học sinh Việt Nam, quy định đang áp dụng không đổi: visa F-1 vẫn được ở lại đến hết chương trình học, không bị giới hạn cứng 4 năm.

Thẩm phán F. Dennis Saylor IV của Tòa Địa hạt Massachusetts tuyên quy tắc “độc đoán, thất thường” và không phù hợp với luật. Đây là phán quyết cuối cùng của tòa sơ thẩm, sau lệnh cấm tạm thời trên toàn quốc ban hành ngày 14/9, một ngày trước khi quy tắc có hiệu lực.
Quy tắc bị hủy định thay đổi gì
DHS công bố quy tắc này trên Federal Register ngày 17/7/2026. Thay vì cho phép ở lại đến khi học xong, mỗi sinh viên sẽ được cấp một thời hạn cố định ghi trên giấy I-94, tối đa 4 năm hoặc đúng độ dài chương trình học. Muốn ở thêm, sinh viên phải nộp đơn xin gia hạn lưu trú lên USCIS qua thủ tục có xác nhận của viên chức nhà trường (DSO).
Quy tắc còn rút thời gian chuẩn bị rời Mỹ sau khi kết thúc chương trình từ 60 ngày xuống 30 ngày, giới hạn thời gian học ngoại ngữ tối đa 24 tháng, và hạn chế đổi chương trình hoặc chuyển trường. Nghiên cứu sinh bậc thạc sĩ, tiến sĩ gần như không được chuyển trường hay đổi ngành, trừ trường hợp đặc biệt được SEVP chấp thuận. Hiệu lực dự kiến là 15/9/2026.
Lý do tòa bác quy tắc
Theo phán quyết, DHS chưa cân nhắc đủ chi phí và lợi ích, chưa chứng minh được các lo ngại về gian lận và an ninh quốc gia, chưa xem xét các phương án nhẹ hơn như tăng cường dùng hệ thống SEVIS, và chưa trả lời nhiều ý kiến đóng góp của công chúng. Tòa cũng nhận định việc hạn chế đổi chương trình và chuyển trường mâu thuẫn với các quy định luật định dành cho sinh viên F-1.
Nguyên đơn gồm các hiệp hội trường đại học, tổ chức nhà tuyển dụng và công đoàn, trong đó có Liên minh các Hiệu trưởng về Giáo dục Đại học và Di trú (Presidents’ Alliance) và hiệp hội NAFSA. Thay vì trả hồ sơ về cho DHS làm lại, tòa chọn hủy hẳn quy tắc, với lý do chính sách D/S đã tồn tại lâu năm.
Du học sinh Việt Nam nên làm gì
Trước hết, đừng hoảng loạn và đừng nộp đơn gia hạn nào không cần thiết. Vì quy tắc bị hủy, bạn không cần xin gia hạn lưu trú chỉ vì được cấp thời hạn cố định; I-94 của F-1 vẫn ghi “D/S”. Hãy mở I-94 trên trang CBP và kiểm tra lại. Nếu I-94 của bạn ghi một ngày cụ thể thay vì D/S, hãy báo ngay DSO.
Thời gian ân hạn sau khi học xong vẫn là 60 ngày, không phải 30 ngày. Sinh viên cao học vẫn đổi ngành hoặc chuyển trường theo thủ tục SEVIS hiện hành, nhưng cần xin ý kiến DSO trước khi nộp hồ sơ.
Hãy giữ I-20 còn hiệu lực, ký xác nhận di chuyển và duy trì đủ số tín chỉ. Đây là những điều kiện quyết định tình trạng hợp lệ của bạn, dù quy tắc mới có hay không.
Điều chưa chắc chắn
Phán quyết chưa phải kết thúc. Chính phủ đang kháng cáo lệnh cấm tạm thời lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Vòng 1 (First Circuit), và có thể kháng cáo cả phán quyết cuối cùng. Nếu cấp phúc thẩm đảo ngược, quy tắc có thể được khôi phục, kể cả với thời gian chuyển tiếp ngắn. Hiện chưa có thông tin về việc DHS sẽ kháng cáo vào thời điểm nào.
Có một điểm cần phân biệt rõ. Lệnh cấm trước đó không chặn các thông báo của SEVP ngày 12/8 và 24/8/2026 về thực tập CPT. Theo hướng dẫn này, CPT thường phải là một phần bắt buộc của chương trình học. Thực tập tự chọn hoặc môn tự chọn thường không đủ điều kiện, và nhà trường có thể bị xử lý nếu cấp CPT sai. Ai đang định dùng “Day 1 CPT” để nối tiếp sau OPT hoặc sau khi không trúng xổ số H-1B cần hỏi DSO trước khi nhận việc.
Với gia đình ở Mỹ có con em đang học đại học hoặc dự định du học, các việc nên làm ngay là lưu bản sao I-94, I-20, hộ chiếu và thư xác nhận của DSO, đồng thời theo dõi trang Study in the States của DHS và văn phòng sinh viên quốc tế của trường. Thông tin pháp lý trong những tuần tới có thể thay đổi nếu tòa phúc thẩm ra quyết định.
Bài này chỉ cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý. Trường hợp có I-94 ghi ngày cụ thể, bị chấm dứt SEVIS hoặc cần chuyển trường gấp, hãy gặp luật sư di trú hoặc DSO của trường.





