MỚI NHẤTThượng đỉnh Trump, Tập Cận Bình, Putin ở Thâm Quyến: các hồ sơ và tác động

Polie Phan bị kết tội giết người ở Houston, từng trốn sang Việt Nam

Polie Phan, 28 tuổi, đã bị tòa ở Harris County, Texas, kết tội giết người cấp độ cao nhất (capital murder) trong vụ hai doanh nhân ngành cần sa từ Oregon bị sát hại tại Houston đầu năm 2023. Ông bị kết án vào khoảng giữa tháng 8/2026. Hiện chưa có thông tin về ngày tuyên án chính thức.

Tòa án hình sự Harris County, Houston (ảnh minh họa)
Tòa án hình sự Harris County, Houston (ảnh minh họa). Ảnh: i_am_jim / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Trước phán quyết này, Phan là một trong hai người đàn ông bị truy nã rồi bị bắt ở Việt Nam vào mùa hè 2023, sau đó được đưa về Houston. Đồng phạm bị cáo buộc là Jaidan Nguyen. Người thứ ba, bà Kathy Vu, bị truy tố tội làm giả hoặc phi tang chứng cứ.

Hai thi thể ở khu Heights

Sáng 27/1/2023, cảnh sát Houston (HPD) đến một căn nhà trong khu 1700 đường West T.C. Jester để kiểm tra theo yêu cầu thăm hỏi sức khỏe. Họ thấy ông Dana Ryssdal, 35 tuổi, đã tử vong vì nhiều vết thương do đạn. Chủ nhà là ông James Gerald Martin III, 37 tuổi, không có mặt. Chiếc xe bán tải Dodge Ram trắng của hai người cũng biến mất.

HPD kêu gọi công chúng giúp tìm ông Martin và chiếc xe. Ngày 30/1, xe được tìm thấy bị bỏ lại ở khu 6900 đường Cullen. Ngày 1/2, thi thể ông Martin được phát hiện trong một chiếc xe khác, cũng với nhiều vết đạn. Cả hai cái chết được xác định là án mạng. Cả hai nạn nhân đến từ Oregon và làm trong ngành kinh doanh cần sa hợp pháp ở tiểu bang đó.

Cảnh sát cho biết hai người bị giết vì tiền liên quan đến một vụ giao dịch ma túy. Theo lời khai được ghi lại, ông Martin nợ Phan hơn 40.000 đô la sau một thương vụ không suôn sẻ. Đây là cáo buộc của bên truy tố và lời khai của một đồng phạm, chưa phải kết luận của tòa về động cơ.

Truy nã rồi bị bắt tại Việt Nam

Ngày 15 và 16/3/2023, HPD truy tố bà Kathy Vu, 22 tuổi, với tội làm giả hoặc phi tang chứng cứ và bắt bà ngay hôm sau mà không xảy ra sự cố. Cùng đợt đó, Phan (khi ấy 26 tuổi) và Jaidan Nguyen (25 tuổi) bị buộc tội giết người nghiêm trọng nhất theo luật Texas. Một hóa đơn mua hàng tại siêu thị là manh mối giúp thám tử lần ra cả ba người.

Phan và Nguyen rời Mỹ trước khi bị bắt. Đến tuần thứ ba của tháng 6/2023, HPD được báo rằng hai người đã bị giữ ở Việt Nam, với sự hỗ trợ của Cục Cảnh sát hình sự thuộc Bộ Công an Việt Nam. Ngày 29/6/2023, họ được chuyển tới một nhà giam ở San Francisco để chờ thủ tục đưa về Texas. Phan có mặt tại nhà giam Harris County ngày 19/7, Nguyen ngày 21/7.

Vụ việc cần nhiều cơ quan phối hợp. Danh sách do HPD công bố gồm Sở Cảnh sát Houston, Cơ quan Cảnh sát Liên bang (U.S. Marshals) ở San Francisco và Houston, Sở Cảnh sát San Francisco, Cơ quan An ninh Nội địa (HSI), FBI và Văn phòng Biện lý Harris County. Hai thám tử Phòng Trọng án HPD là Sergeant B. Roberts và Detective L. Lange phụ trách điều tra.

Tội giết người cấp độ cao nhất ở Texas

Theo luật hình sự Texas, tội giết người cấp độ cao nhất áp dụng cho những vụ giết người kèm các tình tiết tăng nặng, ví dụ giết từ hai người trở lên trong cùng một vụ hoặc cùng một hành vi liên tục. Đây là mức tội cao nhất của tiểu bang. Án có thể là tù chung thân không được ân xá, hoặc tử hình nếu công tố viên yêu cầu và bồi thẩm đoàn đồng ý.

Nếu công tố viên không xin tử hình, án bắt buộc là tù chung thân không được ân xá. Hiện chưa có thông tin về việc công tố viên có xin tử hình trong vụ này hay không.

Với bà Vu, tội làm giả hoặc phi tang chứng cứ ở Texas là trọng tội cấp độ 3, mức án từ 2 đến 10 năm tù. Hiện chưa có thông tin về việc bà đã ra tòa hay chưa. Tình trạng vụ án của Jaidan Nguyen cũng chưa được công bố.

Từ lúc bắt đến khi có phán quyết

Từ ngày Phan về Harris County đến khi có phán quyết là hơn ba năm. Văn phòng Biện lý Harris County tham gia phối hợp từ lúc hai nghi phạm còn ở nước ngoài.

Với người Việt ở Texas, vụ án này nhắc đến một điều thực tế: Việt Nam và Mỹ đã hợp tác với nhau trong một vụ hình sự cụ thể, qua các cơ quan chấp pháp của hai nước. Người bị truy nã ở Mỹ không thể mặc nhiên coi nước ngoài là nơi trú ẩn. Ai có người thân dính vào vụ án hình sự ở Texas nên liên hệ luật sư bào chữa hành nghề tại tiểu bang càng sớm càng tốt, thay vì tự xử lý hoặc để người thân bỏ đi.

Nếu bạn hoặc người thân làm chứng trong một vụ án hình sự, hãy hỏi văn phòng biện lý về chương trình hỗ trợ nạn nhân và nhân chứng của quận. Mỗi quận ở Texas có đơn vị này. Số điện thoại cụ thể nên lấy trực tiếp từ trang chính thức của quận nơi vụ án xảy ra.

Điều còn bỏ ngỏ

Hiện chưa có thông tin về ngày tuyên án với Phan, về việc ông có kháng cáo hay không, hoặc về diễn biến vụ án của hai người còn lại. Phan là người bị kết tội; hai bị cáo kia được xem là vô tội cho đến khi có phán quyết riêng.

Jaidan Nguyen và Kathy Vu được xem là vô tội cho đến khi tòa án có phán quyết.

Về tác giả:

Văn Minh là biên tập viên của Tin Người Việt, theo dõi tin di trú, visa, pháp luật và đời sống cộng đồng người Việt ở Mỹ, Úc, Anh, Canada, châu Á và châu Âu. Mỗi bài viết được đối chiếu với thông cáo của cơ quan chính phủ, cảnh sát, tòa án và báo địa phương trước khi đăng. Góp ý, đính chính: xha.nel5286@gmail.com