MỚI NHẤTThượng đỉnh Trump, Tập Cận Bình, Putin ở Thâm Quyến: các hồ sơ và tác động

Hạ viện chặn luận tội Hegseth: nghị quyết bị chuyển ủy ban với tỷ lệ 211–204

NGHE BÀI VIẾTBấm nút ▶ bên dưới để nghe đọc toàn bộ bài (khoảng 5 phút). Bà con có thể vừa nghe vừa làm việc khác.
Giọng đọc AI tự động, có thể phát âm chưa chuẩn một số tên riêng.

Tối 10/11, Hạ viện Mỹ bỏ phiếu 211–204 để chuyển nghị quyết luận tội Hegseth, Bộ trưởng Quốc phòng, sang Ủy ban Tư pháp. Việc chuyển ủy ban thực tế đã chặn đứng nghị quyết. Dân biểu Thomas Massie (Cộng hòa, Kentucky), người đưa nghị quyết ra, là đảng viên Cộng hòa duy nhất bỏ phiếu cùng toàn bộ đảng Dân chủ chống việc chuyển ủy ban.

Lầu Năm Góc ở bang Virginia (ảnh minh họa)
Lầu Năm Góc ở bang Virginia (ảnh minh họa). Ảnh: TSGT CEDRIC H. RUDISILL, USAF / Wikimedia Commons (Public domain)

Nghị quyết nói gì

Nghị quyết gồm tám điều khoản, trong đó bốn điều khoản liên quan chiến sự Iran. Ông Massie cáo buộc ông Hegseth vi phạm Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh khi mở chiến dịch mà không có bằng chứng về mối đe dọa sắp xảy ra, tiếp tục cuộc chiến sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết yêu cầu chấm dứt, bỏ qua các hạn chót rút quân do Quốc hội đặt ra, và phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công ngày 28/2 vào trường tiểu học Shajareh Tayyebeh làm hơn 100 dân thường thiệt mạng, phần lớn là trẻ em. Nghị quyết nói các quan chức đã bỏ qua cảnh báo rằng thông tin tình báo đã cũ.

Các điều khoản còn lại cáo buộc ông Hegseth chỉ đạo “giết người ngoài tư pháp” nhắm vào những người bị nghi buôn ma túy ngoài khơi Venezuela, hành động quân sự sai trái ở Venezuela và Yemen, chỉ đạo việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, và trả đũa Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Dân chủ, Arizona) sau khi ông chỉ trích ông Hegseth.

Ông Hegseth đáp trả

Sáng 10/11, ông Hegseth tổ chức cuộc họp báo đầu tiên ở Lầu Năm Góc kể từ tháng 5, kéo dài chưa đến 25 phút và ít câu hỏi. Ông gọi nỗ lực này là một “trò hề” và “màn trình diễn chính trị”, cho rằng tám điều khoản là bất đồng chính sách giữa các đảng và nói “không điều nào là trọng tội hay hành vi sai trái nghiêm trọng”. Theo ông, mọi chiến dịch đều hợp pháp, do Tổng tư lệnh ra lệnh và được báo cáo cho Quốc hội. Ông gọi cuộc chiến Iran là “một nỗ lực cần thiết”, phản hồi nhận định của Phó Tổng thống JD Vance rằng cuộc chiến khiến đảng Cộng hòa thất cử giữa kỳ. Ông cũng khẳng định chiến dịch Epic Fury đã phá hủy hải quân Iran và hơn 80% nền tảng công nghiệp hạt nhân nước này; đây là tuyên bố của riêng ông Hegseth.

Tổng thống Donald Trump nói sẽ “đứng về phía” ông Hegseth, nhưng cũng gọi ông là một trong những người chịu trách nhiệm nhiều nhất cho cuộc chiến Iran.

Luận tội hoạt động thế nào

Nghị quyết do ông Massie nộp là loại “đặc quyền”, nên lãnh đạo Hạ viện chỉ có hai lựa chọn: đưa ra biểu quyết thẳng hoặc chặn bằng cách hoãn hay chuyển ủy ban. Họ chọn cách sau. Theo Hiến pháp, Hạ viện cần đa số đơn giản để luận tội; sau đó Thượng viện xử và cần hai phần ba số phiếu để kết tội và cách chức. Trong lịch sử Mỹ chỉ có hai bộ trưởng bị Hạ viện luận tội: William Belknap, Bộ trưởng Chiến tranh năm 1876, bị Thượng viện tuyên trắng; và Alejandro Mayorkas, Bộ trưởng An ninh Nội địa năm 2024, bị Thượng viện bác các cáo buộc.

Bước tiếp theo

Ông Massie nói hôm 9/11 sẽ không nộp lại nghị quyết nhắm vào ông Hegseth; ông sẽ rời Quốc hội đầu tháng 1 sau khi thua cuộc bầu cử sơ bộ hồi đầu năm. Cuộc chiến Iran đã bước vào tháng thứ chín và được cho là đã góp phần lớn vào thất bại của đảng Cộng hòa ở cuộc bầu cử giữa kỳ. Đảng Dân chủ sẽ kiểm soát cả hai viện từ tháng 1 và có thể buộc vấn đề này trở lại, nhưng việc kết tội ông Hegseth ở Thượng viện vẫn cần hai phần ba số phiếu, một ngưỡng rất cao.

Hai phe nói gì trước giờ bỏ phiếu

Lãnh đạo phe Dân chủ Hakeem Jeffries nói ông “chắc chắn ủng hộ” nghị quyết. Ông Massie lần đầu đưa nghị quyết dài 34 trang vào tháng 9, nhưng lần đó cuộc bỏ phiếu không diễn ra vì Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson hủy các buổi biểu quyết còn lại, khiến nghị quyết hết hiệu lực. Bản nộp lại hôm 9/11 giữ các cáo buộc chính và buộc Hạ viện phải hành động chậm nhất vào thứ Tư.

Tại Lầu Năm Góc, ông Hegseth đề nghị Hạ viện đưa bộ trưởng ra xét xử “hôm nay”, rồi mới tới các quân nhân đã thi hành lệnh, và nói sẽ đứng chắn giữa những người chỉ trích và binh sĩ. Ông cũng nói quá trình luận tội khiến binh sĩ gặp rủi ro. Cuộc họp báo không công bố chính sách mới nào.

Cuộc chiến Iran, bắt đầu vào cuối tháng 2, đã là trung tâm của tranh cãi ở Quốc hội suốt nhiều tháng. Đảng Cộng hòa bất bình với cách ông Hegseth xử lý cuộc chiến, nhưng nhiều người không cho rằng hành vi của ông đủ nghiêm trọng để luận tội.

Đọc thêm: Hạ viện sắp bỏ phiếu luận tội Bộ trưởng Hegseth: ông Massie nộp lại 8 điều khoản

Về tác giả:

Văn Minh là biên tập viên của Tin Người Việt, theo dõi tin di trú, visa, pháp luật và đời sống cộng đồng người Việt ở Mỹ, Úc, Anh, Canada, châu Á và châu Âu. Mỗi bài viết được đối chiếu với thông cáo của cơ quan chính phủ, cảnh sát, tòa án và báo địa phương trước khi đăng. Góp ý, đính chính: xha.nel5286@gmail.com