Hôm 9/11, Tòa Tối cao Mỹ bỏ phiếu 8–1 gỡ lệnh cấm của tòa cấp dưới, cho phép chính quyền Trump xây tiếp công trình biên giới ở Big Bend, Texas, trong lúc vụ kiện về môi trường vẫn đang tiếp diễn. Thẩm phán Ketanji Brown Jackson là người duy nhất bất đồng ý kiến. Công trình trải dọc khu vực Big Bend, gồm cả một phần Vườn quốc gia Big Bend, với đường tuần tra, rào chắn xe, camera và cảm biến.

Vì sao Tòa nghiêng về chính phủ
Đa số thẩm phán nhận định chính phủ “rất có khả năng thắng” ở lập luận rằng tòa cấp dưới không có thẩm quyền chặn công trình. Họ cho rằng quan ngại của nguyên đơn về việc mất khả năng sử dụng và tận hưởng khu vực này bị lấn át bởi luật nhập cư năm 1996, vốn thể hiện sự ưu tiên rõ ràng cho việc xây dựng biên giới nhanh chóng. Tòa cũng khẳng định lại quyền hạn rộng của Bộ trưởng An ninh Nội địa trong việc miễn áp dụng một số đạo luật vì mục đích an ninh biên giới. Chính phủ nói việc đình trệ khiến họ tốn gần nửa triệu đô mỗi ngày.
Thẩm phán liên bang Kathleen Cardone đã ra lệnh dừng công trình hồi tháng 10, phán rằng chính quyền phải tuân thủ những đạo luật mà họ đã miễn trừ trước khi tiếp tục. Bà viết rằng nếu không có lệnh cấm, nguyên đơn và công chúng có thể “mất vĩnh viễn” khu vực hoang dã được bảo vệ.
Công trình gồm những gì
Toàn dự án gồm hơn 500 dặm đường, camera, rào chắn xe và cảm biến xuyên khu vực Big Bend. Các hạng mục ở đây có giá 1,7 tỷ đô, lấy từ khoản 46,5 tỷ đô Quốc hội cấp cho an ninh biên giới trong đạo luật ngân sách năm ngoái. Theo trang web của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP), vùng này gồm hơn 150 dặm tường cao 30 foot.
Chính quyền đã bỏ kế hoạch xây tường trong vườn quốc gia sau khi người dân địa phương phản đối, và thay bằng đường tuần tra, rào chắn xe và công nghệ giám sát. Hồi tháng 8, nhà thầu bắt đầu dọn bụi rậm trong vườn để làm đường tuần tra; nơi này là môi trường sống quan trọng của chim cu cu mỏ vàng. Ủy viên CBP Rodney Scott sau đó cho tạm dừng đoạn này để lấy ý kiến người địa phương. Vườn rộng khoảng 800.000 mẫu Anh và đón hơn nửa triệu lượt khách năm 2025.
Hai bên nói gì về nhu cầu
Chính phủ mô tả Big Bend là khu vực có nhiều vụ vượt biên trái phép và nói hơn 89.000 người bị bắt ở đây từ 2021 đến 2025, trong khi khoảng 15% số vụ thu giữ ma túy ở biên giới những năm gần đây xảy ra ở đây. Nguyên đơn, gồm một nhóm môi trường, những người bảo tồn, một hướng dẫn viên sông và một chủ đất, nói khu vực này chỉ chiếm khoảng 2% số vụ bắt giữ trong sáu khu vực biên giới, còn lượng ma túy thu giữ, trừ cần sa, dưới 1%. Họ cũng nghi ngờ việc phải gấp rút như vậy.
Ông Charlie Angell, chủ đất và chủ cơ sở chèo thuyền kayak, nói mảnh đất của ông sẽ bị chia cắt và cắt khỏi con sông ông dùng làm ăn. Ông Laiken Jordahl của Trung tâm Đa dạng Sinh học nói phán quyết cho phép nhà thầu dọn sa mạc và đục vách hẻm núi trước khi tòa kết luận việc làm đó có hợp pháp hay không. Dân địa phương cũng lo mất lối ra sông Rio Grande và thiệt hại cho ngành du lịch.
Quyền miễn trừ luật môi trường
Nền tảng pháp lý của dự án là một quyết định miễn trừ của cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem, hồi đầu năm, cho rằng chính quyền không phải tuân thủ hàng chục đạo luật, chủ yếu về môi trường, vì “nhu cầu cấp bách và tức thời” xây hàng rào. Quyền này bắt nguồn từ Đạo luật REAL ID năm 2005, cho phép Bộ An ninh Nội địa miễn áp dụng một số luật để xây tường biên giới. Nguyên đơn lập luận việc miễn hàng chục luật cùng lúc vi phạm Hiến pháp.
Điều gì tiếp theo
Phán quyết ngày 9/11 chưa kết luận việc miễn luật có hợp pháp hay không; Tòa chỉ cho phép thi công tiếp trong lúc vụ kiện về môi trường đi tiếp ở tòa cấp dưới. Nhà thầu có thể tiếp tục dọn mặt bằng và xây dựng, trong khi các bên chờ phán quyết về nội dung vụ việc.





