Ba hội đoàn của người Việt tại Canada vừa ra mắt Mạng lưới Người Việt toàn cầu (Global Vietnamese Network – GVN) tại thủ đô Ottawa, theo tin của Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đăng trên VietnamPlus ngày 17/10/2026. Sự kiện diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Việt Nam và Canada nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược, kèm theo thỏa thuận mở đường cho chuyến bay thẳng giữa hai nước.
Mạng lưới GVN là gì
Theo TTXVN, GVN do ba tổ chức cùng lập: Hội Văn hóa Ẩm thực Canada – Việt Nam, Hội đồng Văn hóa và Giáo dục Canada – Việt Nam, và Hội Văn hóa, Du lịch và Nghệ thuật Canada – Việt Nam. Mục tiêu là gom sức và phối hợp hoạt động cộng đồng.
Các hoạt động dự kiến gồm giữ gìn tiếng Việt và văn hóa Việt, chương trình giáo dục và tình nguyện cho giới trẻ, giao lưu giữa các thế hệ, và kết nối chuyên gia, trí thức, doanh nhân gốc Việt vào các dự án hợp tác cụ thể. Theo bản tin, việc tham gia dựa trên tinh thần tự nguyện và bình đẳng.
Đại diện Hội đồng Văn hóa và Giáo dục, bà Phan Thị Quỳnh Trang, nhấn mạnh người trẻ cần được tạo cơ hội góp ý và tham gia tổ chức hoạt động, được giao vai trò hợp với khả năng và sở thích. TTXVN cho biết sáng kiến này dựa trên Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, ban hành ngày 2/8/2026. Bản tin không nêu số thành viên của mạng lưới.
Bối cảnh: từ Đối tác toàn diện lên Đối tác chiến lược
Ngày 24–25/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp nhà nước Canada và hội đàm với Thủ tướng Mark Carney tại Ottawa. Hai bên ra Tuyên bố chung nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược, dựa trên tám trụ cột hợp tác. Đây là chuyến thăm chính thức Canada đầu tiên của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam kể từ khi hai nước lập quan hệ ngoại giao năm 1973.
Tuyên bố chung đăng trên trang của Văn phòng Thủ tướng Canada có một câu đáng chú ý với cộng đồng: quan hệ giữa người dân hai nước được nâng đỡ bởi cộng đồng người Canada gốc Việt năng động. Theo The Star (Malaysia) dẫn số liệu Canada, trao đổi hàng hóa hai chiều đạt 20,6 tỷ đô la Canada năm 2025 và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong khối ASEAN.
Ba điểm thiết thực cho người Việt tại Canada
Ngoài phần ngoại giao, Tuyên bố chung có một số nội dung ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống bà con. Tin Người Việt tóm lại ba điểm chính:
- Chuyến bay thẳng: Hai nước đã mở rộng Hiệp định Vận tải hàng không. Hãng của mỗi bên được khai thác tối đa 14 chuyến chở khách và 7 chuyến chở hàng mỗi tuần. Air Canada cho biết có kế hoạch bay theo lịch tới TP.HCM vào năm 2027, sau khi xin đủ giấy phép. Thành phố khởi hành và ngày bay chưa được công bố.
- Hiệp định An sinh xã hội: Lãnh đạo hai nước đồng ý bắt đầu thảo luận thăm dò về một hiệp định an sinh xã hội Canada – Việt Nam. Hiện mới ở bước thăm dò, chưa có văn bản hay thời hạn.
- Giáo dục: Giai đoạn 1 chương trình học bổng SEED đã trao hơn 200 suất cho sinh viên Việt Nam sang Canada học tập, nghiên cứu.
Luật nói gì: hiệp định an sinh xã hội có tác dụng gì
Canada đã ký hiệp định an sinh xã hội với hàng chục nước. Loại hiệp định này thường giúp người từng làm việc ở cả hai nước được cộng gộp thời gian đóng góp để đủ điều kiện nhận lương hưu như Canada Pension Plan (CPP) hay Old Age Security (OAS), và tránh phải đóng bảo hiểm hai lần khi được cử sang làm việc ở nước kia.
Với người Việt về hưu muốn sống một phần thời gian ở Việt Nam, hoặc người từng đóng bảo hiểm xã hội ở Việt Nam trước khi sang Canada, một hiệp định như vậy nếu ký được có thể giúp quyền lợi hưu trí liền mạch hơn. Tuy vậy, đây mới là thảo luận thăm dò. Bà con không nên thay đổi kế hoạch hưu trí dựa trên tin này, và nên kiểm tra quyền lợi hiện tại qua tài khoản My Service Canada hoặc gọi Service Canada.
Góc nhìn Tin Người Việt
Cộng đồng gốc Việt ở Canada có khoảng 275.000 người. Theo điều tra dân số 2021, đông nhất ở vùng Đại Toronto (hơn 82.000), kế đến Montreal (gần 38.700), Vancouver (gần 35.000), Calgary (khoảng 21.000), Edmonton (hơn 14.000) và Ottawa – Gatineau (gần 9.700). Phần lớn thế hệ đầu đến Canada theo diện tị nạn: riêng giai đoạn 1975–1985 có khoảng 110.000 người được tái định cư.
Vì lịch sử đó, cộng đồng có nhiều hội đoàn với quan điểm khác nhau về quan hệ với chính quyền Việt Nam. GVN là sáng kiến của một số hội và được truyền thông nhà nước Việt Nam đưa tin, không đại diện cho toàn bộ người Việt tại Canada. Bà con quan tâm có thể tìm hiểu mục tiêu, cách hoạt động của từng tổ chức trước khi tham gia.
Hiện người đi giữa hai nước hầu hết phải quá cảnh nước thứ ba, tốn thêm nhiều giờ. Nếu đường bay thẳng thành hiện thực vào 2027, việc về thăm quê sẽ thuận tiện hơn đáng kể.
Lưu ý trong lúc chờ đường bay thẳng
- Chưa có vé bay thẳng nào được bán. Cẩn thận với quảng cáo “vé bay thẳng Canada – Việt Nam giá rẻ” trên mạng xã hội; chỉ đặt vé qua trang chính thức của hãng hoặc đại lý có giấy phép.
- Người cần visa về Việt Nam chỉ làm qua cổng thị thực điện tử chính thức của Việt Nam hoặc Đại sứ quán Việt Nam tại Ottawa, tránh các trang trung gian thu phí cao.
Đọc thêm: Trại cần sa Napanee 7,9 triệu đô: hai người họ Nguyễn bị bắt. Xem thêm tin cộng đồng người Việt hải ngoại.
Nguồn tin
- VietnamPlus (TTXVN) – Resolution helps harness resources of Vietnamese community in Canada
- Văn phòng Thủ tướng Canada – Joint statement on the Strategic Partnership between Canada and Viet Nam
- VietnamPlus – Vietnam, Canada issue joint statement on Strategic Partnership
- The Star – Vietnam, Canada expand air agreement, opening way for direct flights
- CTV News – Vietnam’s leader To Lam visits Ottawa
- Wikipedia – Vietnamese Canadians (số liệu điều tra dân số 2021)
