Một người đàn ông Trung Quốc 35 tuổi tên Qilin Wu đã lãnh 6 tháng tù liên bang vì chụp ảnh căn cứ không quân Whiteman và oanh tạc cơ tàng hình B-2 ở tiểu bang Missouri mà không được phép. Theo Văn phòng Điều tra Đặc biệt Không quân Mỹ (AFOSI) công bố ngày 13/8/2026 và thông cáo của Bộ Tư pháp Mỹ ngày 22/4/2026, ông đã nhận tội trước đó. Tin Người Việt nhìn lại vụ việc vì đây là lời nhắc cho bất cứ ai thích chụp ảnh máy bay quân sự.
Diễn biến vụ việc
Theo thông cáo của Văn phòng Biện lý Liên bang khu vực Tây Missouri, ngày 2/12/2025, AFOSI tại căn cứ Whiteman nhận tin báo có một chiếc xe minivan khả nghi gần hàng rào căn cứ. Lính tuần tra không quân tìm thấy ông Wu. Ông nói tới đây để xem máy bay B-2. Nhân viên căn cứ cho ông biết không được chụp ảnh hay quay phim căn cứ.
Ngày hôm sau, chiếc minivan lại xuất hiện ở hàng rào. Khi bị hỏi, ông Wu thừa nhận đã quay phim máy bay B-2 và chụp hàng rào, cổng ra vào và trang thiết bị quân sự. Nhà điều tra đếm được 18 hình ảnh và đoạn phim trên điện thoại mà ông thừa nhận đã chụp. Ông cũng nhận đã chụp ảnh một căn cứ không quân khác cùng máy bay ở đó. Trang The Aviationist cho biết các địa điểm khác nằm ở Florida và Virginia.
Xử lý pháp lý
Ông Wu bị truy tố vào tháng 1/2026 và nhận một tội danh: chụp ảnh cơ sở quân sự trọng yếu và trang thiết bị quân sự khi chưa được phép. Bộ Tư pháp công bố việc nhận tội ngày 22/4/2026, trước Thẩm phán Liên bang Jill A. Morris. Mức án tối đa cho tội này là một năm tù.
Theo The Aviationist dẫn thông báo của AFOSI, phiên tuyên án diễn ra vào tháng 7/2026 tại Kansas City. Ông bị tuyên 6 tháng tù và bị giao cho Sở Cảnh sát Tư pháp Liên bang (U.S. Marshals) tạm giữ. Đại tá David Bethel, chỉ huy AFOSI Khu vực 8, nói khi có người thu thập thông tin quanh căn cứ nhạy cảm, AFOSI “có công cụ để buộc họ chịu trách nhiệm”.
Bối cảnh: tình trạng di trú
Theo Bộ Tư pháp, ông Wu nhập cảnh trái phép vào Mỹ ngày 22/6/2023 gần Nogales, tiểu bang Arizona, và bị cơ quan di trú bắt. Do thiếu chỗ giam giữ, ông được thả theo cam kết tự trình diện, chờ phiên tòa trục xuất ban đầu dự kiến ngày 9/2/2027. Sở Di trú và Hải quan (ICE) bắt lại ông ngày 3/12/2025, ngay sau lần thứ hai ông bị phát hiện ở căn cứ. Các nguồn tin chưa cho biết kết quả hồ sơ trục xuất.
Căn cứ Whiteman là nơi đóng quân của phi đội oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit, một trong những loại máy bay quân sự được bảo vệ kỹ nhất của Mỹ.
Vì sao chụp ảnh căn cứ quân sự là phạm luật?
Theo AFOSI và The Aviationist, vụ này dựa trên hai văn bản có từ thời Chiến tranh Lạnh. Sắc lệnh hành pháp 10104 do Tổng thống Truman ký ngày 1/2/1950 xác định các cơ sở và trang thiết bị quân sự thuộc diện hạn chế. Điều 795, Chương 18 Bộ luật Hoa Kỳ (18 U.S.C. § 795) quy định chụp ảnh, quay phim, vẽ các nơi này mà không được chỉ huy cho phép là tội liên bang, bị phạt tiền và tù tối đa một năm.
Đây là tội nhẹ hơn nhiều so với tội gián điệp. Trong thông cáo, Bộ Tư pháp không cáo buộc ông Wu làm việc cho chính phủ nước ngoài, và Tin Người Việt không suy đoán thêm về động cơ. AFOSI chỉ cho biết chính “chuỗi hành vi” lặp lại khiến vụ này khác với trường hợp thông thường. Ông Wu bị xử theo hành vi cá nhân của mình, không liên quan tới cộng đồng người Hoa nói chung.
Góc nhìn Tin Người Việt
Nhiều người, kể cả người Việt, thích chụp ảnh máy bay hay ghé thăm các căn cứ quân sự trong ngày mở cửa. Vụ này cho thấy ranh giới pháp lý rất rõ: được phép đứng xem ở nơi công cộng, nhưng khi đã có biển cấm hoặc đã được nhân viên nhắc nhở mà vẫn tiếp tục chụp, quay, thì có thể bị truy tố liên bang.
Với người chưa có quốc tịch Mỹ, hậu quả còn nặng hơn bản án. Một tiền án liên bang, dù chỉ vài tháng tù, có thể ảnh hưởng tới hồ sơ di trú, việc gia hạn thẻ xanh hay xin nhập tịch. Người đang trong diện chờ xét trục xuất như ông Wu thì càng dễ bị cơ quan di trú bắt giữ trở lại.
Cẩn thận khi chụp ảnh gần cơ sở quân sự
- Tôn trọng biển báo “cấm chụp ảnh” quanh căn cứ quân sự, nhà máy quốc phòng và cơ sở chính phủ.
- Khi nhân viên an ninh yêu cầu ngưng quay phim hay xóa ảnh, nên làm theo và không quay lại chỗ đó.
- Ngày hội không quân mở cửa cho dân chúng thường có quy định riêng về chụp ảnh; nên đọc kỹ trên trang chính thức của căn cứ trước khi đi.
- Người chưa có quốc tịch nếu bị điều tra hay bắt giữ nên hỏi ý kiến luật sư di trú trước khi nhận tội, vì tội nhẹ cũng có thể kéo theo hậu quả di trú.
Đọc thêm: Dingwei Chen nhận tội tìm mua modem vệ tinh quân sự Mỹ. Xem thêm tin người Việt tại Mỹ.
