Dingwei Chen, 29 tuổi, công dân Trung Quốc, sẽ ra tòa liên bang ở Salt Lake City (Utah) nghe tuyên án vào ngày 19/10 tới. Ông đã nhận tội vi phạm Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí (Arms Export Control Act) vì tìm cách mua modem vệ tinh và máy vô tuyến loại quân sự của Mỹ để đưa về Trung Quốc. Thông tin theo thông cáo của Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) ngày 10/8/2026.
Diễn biến vụ án
Theo DOJ, Chen cùng một số người ở Trung Quốc tìm mua các thiết bị liên lạc vệ tinh và radio do các công ty Mỹ sản xuất cho quân đội Mỹ. Nhóm này tìm hàng qua các tay buôn vũ khí nước ngoài trên thị trường chợ đen.
Họ bàn nhiều đường vận chuyển. Lúc đầu định trung chuyển qua Thụy Sĩ. Sau đó đổi sang nhận hàng ở Saipan. Cuối cùng tính chuyện buôn lậu qua Mexico. Các bên liên lạc bằng một ứng dụng nhắn tin mã hóa.
Nhóm đã đặt cọc hơn 40.000 USD. Sau đó họ chuyển sang trả bằng tiền mã hóa, khoảng 30.000 USD bằng đồng USDT. Hai khoản này là tiền cọc cho 10 chiếc modem. Theo DOJ, Chen còn khoe đây chỉ là “thương vụ đầu tiên” và ông có nguồn tiền để mua thêm thiết bị quân sự trị giá hàng chục triệu USD.
Báo Marianas Variety ở quần đảo Bắc Mariana cho biết, theo hồ sơ khiếu nại hình sự, Chen bị bắt tại đây ngày 6/10/2025. Ông đã bàn chuyện mua và đưa hàng về Trung Quốc với một nhân viên điều tra chìm, rồi hẹn gặp ở Saipan. Cũng theo báo này, các modem được nêu trong hồ sơ là sản phẩm của L3Harris, Viasat và Comtech.
Xử lý pháp lý
Chen nhận tội trước Thẩm phán Liên bang David Sam. Tội danh này có mức án tối đa 20 năm tù. Mức án thực tế sẽ do thẩm phán quyết định sau khi xem xét hướng dẫn kết án liên bang và các yếu tố khác.
Muốn xuất khẩu loại thiết bị này phải có giấy phép của Cục Kiểm soát Thương mại Quốc phòng thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ. Theo DOJ, cơ quan này nhìn chung không cấp phép xuất khẩu hàng quân sự sang Trung Quốc. Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp về An ninh Quốc gia John A. Eisenberg nói Chen đã tìm cách đưa công nghệ quân sự nhạy cảm của Mỹ sang Trung Quốc.
Vụ án do Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI) và Cơ quan Điều tra Hình sự Quốc phòng (DCIS) điều tra. Công tố viên Christopher Magnani thuộc Ban An ninh Quốc gia của DOJ phụ trách.
Bối cảnh
Những năm gần đây, Bộ Tư pháp Mỹ liên tục truy tố các vụ tìm cách đưa công nghệ nhạy cảm, từ chip trí tuệ nhân tạo đến thiết bị quân sự, sang Trung Quốc trái phép. Đây là hành vi của từng cá nhân cụ thể, do tòa án xem xét riêng từng vụ. Không thể suy diễn cho cộng đồng người gốc Hoa hay du học sinh Trung Quốc nói chung.
Ảnh hưởng tới người Việt
Người Việt làm trong ngành điện tử, logistics, gửi hàng hay buôn bán thiết bị nên lưu ý:
- Nhiều loại thiết bị liên lạc, radio, linh kiện, kể cả hàng mua bán công khai, có thể thuộc diện kiểm soát xuất khẩu. Gửi đi nước ngoài khi không có giấy phép có thể bị truy tố hình sự.
- Cẩn thận với lời nhờ “gửi giùm”, “đứng tên giùm” hay nhận tiền mã hóa để mua hàng hộ cho người lạ ở nước ngoài.
- Khi nghi ngờ, nên hỏi luật sư hoặc tra danh mục kiểm soát của Bộ Thương mại Mỹ (bis.gov) trước khi nhận đơn hàng.
Bị cáo Dingwei Chen đã nhận tội; mức án sẽ do tòa quyết định tại phiên tuyên án.
