Lao động Việt bỏ trốn ở Đài Loan đang chịu sức ép từ cả hai phía. Nghị định 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 10/9/2026, phạt từ 80 đến 100 triệu đồng người lao động tự ý ở lại nước ngoài trái phép sau khi hợp đồng chấm dứt. Theo đài truyền hình công cộng PTS của Đài Loan (4/9/2026), ngay trước mốc này, số lao động Việt mất liên lạc tự ra trình diện với cơ quan di trú Đài Loan đã tăng rõ rệt.
Diễn biến: hàng người xếp trước trạm di trú
Theo PTS, thống kê tháng 7/2026 cho thấy Đài Loan có gần 60.000 lao động Việt mất liên lạc với chủ, chiếm hơn 60% tổng số lao động nước ngoài bỏ trốn trên đảo. Chỉ trong hai tuần từ 10 đến 24/8, tỷ lệ người Việt tự ra trình diện tăng 7%. Lao động xếp hàng trước các trạm phục vụ của Sở Di dân.
Kênh TaiwanPlus (5/9/2026) cũng ghi nhận xu hướng này. Hiện tượng tương tự từng diễn ra ở Nhật Bản từ giữa tháng 8.
Cảnh sát Đài Loan vẫn tiếp tục kiểm tra. Theo báo Liberty Times (28/9/2026), trong ba ngày 25–27/9, Phân cục Cảnh sát Trung Lịch (Đào Viên) kiểm tra quanh ga Trung Lịch và phát hiện 16 người vi phạm, trong đó có 12 lao động Việt mất liên lạc và một nam giới Việt quá hạn cư trú. Một người đàn ông Việt 31 tuổi họ Nguyễn bị chuyển Viện Kiểm sát Đào Viên vì bị nghi nhập cảnh không phép.
Luật nói gì: Nghị định 283 phạt những ai
Theo bản tóm tắt của tạp chí Luật sư Việt Nam (4/9/2026) và hãng tin lao động FWA tại Đài Loan, các mức phạt chính liên quan lao động ở nước ngoài gồm:
- Người lao động tự ý ở lại nước ngoài trái phép sau khi hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề chấm dứt: phạt 80–100 triệu đồng.
- Không phạt nếu người lao động ở lại do bị đe dọa, ép buộc dưới mọi hình thức, hoặc đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Tổ chức, cá nhân không có chức năng mà quảng cáo, tư vấn, tuyển chọn, thu tiền người đi làm việc ở nước ngoài; hoặc lôi kéo, dụ dỗ, lừa người lao động ở lại trái phép: phạt 80–100 triệu đồng, phải trả lại tiền đã thu kèm tiền lãi.
- Người lao động ký hợp đồng trực tiếp với chủ nước ngoài mà chưa có xác nhận đăng ký của UBND cấp xã: phạt 5–10 triệu đồng.
Đây là phạt hành chính phía Việt Nam, không phải tội hình sự, và tách biệt với xử phạt của Đài Loan.
Phía Đài Loan xử lý người quá hạn ra sao
Theo thông cáo trên trang Sở Di dân Đài Loan, Bộ Nội vụ đã sửa quy định giảm nhẹ xử phạt, áp dụng từ ngày 1/10/2025. Người quá hạn cư trú nếu tự đến cơ quan chức năng trước khi bị phát hiện, cam kết tự xuất cảnh và nộp phạt đúng quy định thì được giảm nhẹ. Nếu sau đó không thực hiện cam kết, Bộ Nội vụ sẽ hủy phần giảm nhẹ.
Một quan chức Sở Di dân nói với PTS rằng người tự ra trình diện được giảm một nửa tiền phạt. Theo PTS, người đáp ứng đủ điều kiện có thể tự xuất cảnh, không phải vào trung tâm tạm giữ chờ trục xuất. Ngược lại, người bị bắt sẽ bị giải giao Sở Di dân; trường hợp nhập cảnh không phép như vụ ở Trung Lịch còn bị chuyển viện kiểm sát xử lý hình sự.
Bối cảnh: vì sao lao động bỏ trốn
Các nhóm hỗ trợ lao động di trú cho rằng phạt nặng chỉ giải quyết phần ngọn. Theo PTS, một lao động bỏ trốn cho biết đã tốn 5.000–7.000 USD chi phí để sang Đài Loan, phải vay nặng lãi. Bà Ngô Tĩnh Như, nhà nghiên cứu của Hiệp hội Lao động Quốc tế Đài Loan (TIWA), nêu các vấn đề: lao động không được tự do đổi chủ, phí môi giới quá cao, lao động giúp việc gia đình lương khoảng 20.000 Đài tệ/tháng và phải trực 24 giờ.
Về thu nhập, Bộ Lao động Đài Loan đã đề xuất tăng lương tối thiểu lên 30.900 Đài tệ/tháng và 205 Đài tệ/giờ từ ngày 1/1/2027, chờ Hành chính viện phê duyệt. Theo Focus Taiwan (24/9/2026), khoảng 414.400 lao động di trú được hưởng mức tăng này. Tuy nhiên, người chăm sóc và giúp việc sống tại nhà chủ không thuộc Luật Tiêu chuẩn Lao động nên không được áp dụng.
Góc nhìn Tin Người Việt
Nghị định 283 khiến bài toán của người đang ở lại trái phép thay đổi. Trước đây, rủi ro lớn nhất là bị cảnh sát Đài Loan bắt. Nay, ngay cả khi về nước an toàn, người lao động vẫn có thể bị phạt tới 100 triệu đồng, trừ khi thuộc trường hợp được miễn.
Điểm đáng chú ý nhất là ngoại lệ “bị đe dọa, ép buộc”. Người bỏ trốn vì bị chủ hoặc môi giới ngược đãi, giữ giấy tờ, ép làm việc nên giữ lại mọi bằng chứng: tin nhắn, ghi âm, ảnh chụp, giấy khám bệnh, biên nhận tiền đã đóng.
Người đang quá hạn ở Đài Loan nên làm gì?
- Người đang quá hạn ở Đài Loan muốn về nước: tìm hiểu thủ tục tự ra trình diện tại Sở Di dân trước khi bị phát hiện để được giảm phạt và tự xuất cảnh.
- Đường dây tư vấn đời sống cho người nước ngoài của Đài Loan: 1990 (gọi trong Đài Loan) hoặc 886-800-001990 (gọi từ nước ngoài).
- Trụ sở Sở Di dân Đài Loan: số 15 đường Quảng Châu, quận Trung Chính, Đài Bắc; điện thoại (02) 2388-9393.
- Đường dây nóng bảo hộ công dân của Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao Việt Nam: +84 981 84 84 84.
- Người sắp đi làm việc ở Đài Loan: chỉ đi qua doanh nghiệp được cấp phép; nếu ký hợp đồng trực tiếp thì phải đăng ký xác nhận tại UBND xã để tránh bị phạt.
Người bị nhắc đến trong vụ kiểm tra ở Trung Lịch được xem là vô tội cho đến khi tòa án có phán quyết.
Đọc thêm: Lao động đặc định người Việt tại Nhật gần 177.000 người. Xem thêm tin cộng đồng người Việt hải ngoại.
Nguồn tin
- PTS – 越南將罰違法滯留國外勞工 台灣失聯移工自行到案者增
- TaiwanPlus – Undocumented Vietnamese Migrant Workers Surrendering to Immigration Authorities
- Luật sư Việt Nam – Người lao động tự ý ở lại nước ngoài trái phép bị phạt đến 100 triệu đồng
- FWA – Nghị định 283/2026/NĐ-CP và lao động Việt ở nước ngoài
- Liberty Times – 中壢警連假查獲16名失聯移工與逾期居留者
- Sở Di dân Đài Loan – Sửa đổi tiêu chuẩn giảm nhẹ xử phạt, áp dụng từ 1/10/2025
- Focus Taiwan – Taiwan minimum wage hike to benefit 2.61 million workers
