Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao ngày 17/11 ra trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện để xin được xác nhận làm bộ trưởng chính thức, và gần như cả buổi bị chất vấn về chuyện lính thủy trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Ông nhắc đến tám vụ cố tự tử trong đợt triển khai của nhóm tàu này bằng cụm từ “giảm thiểu”, khiến hai nghị sĩ Dân Chủ phản ứng gay gắt.
Cụm từ “giảm thiểu” gây tranh cãi
Theo ông Cao, tám thủy thủ trong đợt triển khai phục vụ chiến sự Iran từng cố tự tử, và ông gọi đó là các ca “giảm thiểu” vì trên tàu có tuyên úy, cố vấn tâm lý và chuyên viên sức khỏe tâm thần. Ông nói thông thường một nhóm tàu sân bay ghi nhận một đến hai ca tự tử trong một đợt triển khai.
Bà Kirsten Gillibrand, nghị sĩ New York, gọi cách nói đó là “xúc phạm” và “thiếu nhân đạo”. Ông Richard Blumenthal, nghị sĩ Connecticut, nói thẳng với ông Cao rằng ông đang “phụ lòng” các thủy thủ và gia đình họ.
Vụ việc bắt đầu từ tháng 8, khi có thông tin hai thủy thủ trên tàu Lincoln định nhảy xuống biển. Lúc đó Hải quân bác bỏ việc các vấn đề tâm lý đang gia tăng và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói các tường thuật bị “xuyên tạc”. Đến tháng 9, ông Cao thừa nhận với Quốc hội có tám vụ cố tự tử trong cả nhóm tàu. Một thủy thủ 19 tuổi nhảy khỏi tàu hồi tháng 8 kể rằng anh bị cho là giả bệnh và đang bị cho giải ngũ theo diện danh dự, đồng nghĩa với việc mất quyền lợi học tập sau quân ngũ.
Bà Gillibrand cũng hỏi về một thủy thủ nhảy xuống biển hồi tháng 3. Ông Cao cho rằng người này không có ý định chết vì có mặc áo phao và tự khai với chỉ huy; bà Gillibrand cho rằng anh có thể nói vậy để tránh bị kỷ luật. Khi được hỏi về tin một quân nhân sụt hơn 45 pound trong sáu tháng vì thiếu thực phẩm trên tàu, ông ví tình huống như đứa trẻ mở tủ lạnh thấy trống.
Cam kết cung cấp thông tin cho cả hai đảng
Ông Cao thừa nhận cuộc chiến với Iran, do Mỹ và Israel mở đầu từ tháng 2, đã làm căng nguồn lực Hải quân, và quy việc triển khai kéo dài cho việc hạm đội quá nhỏ. Ông nói các quyết định của mình xuất phát từ nỗi lo cho con trai, một lính thủy đánh bộ, và cho mọi quân nhân, đồng thời gọi sức khỏe tâm thần là ưu tiên hàng đầu.
Thượng nghị sĩ Mike Rounds của đảng Cộng Hòa nêu một vấn đề khác: nhiều lần các nghị sĩ Dân Chủ không được mời dự các buổi thông tin mật. Ông Rounds nói điều đó khiến đảng Cộng Hòa thành phiếu duy nhất cho dự luật hòa giải ngân sách, trong khi một dự luật bổ sung chi tiêu cần 60 phiếu, tức phải có sự ủng hộ của cả hai đảng. Ông Cao cam kết chia sẻ thông tin cho nghị sĩ hai đảng.
Bà Jeanne Shaheen, nghị sĩ New Hampshire, hỏi về khoản thiếu hụt ngân sách 65 triệu đô tại xưởng đóng tàu Portsmouth. Ông Cao nhận đã không mang câu trả lời đến cho bà như đã hứa và hẹn trả lời trong vòng một tuần sau phiên họp. Chính quyền đã đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục 1,5 nghìn tỷ đô cho năm tài khóa 2027, trong đó 350 tỷ đô đi theo đường hòa giải, nhưng phần này đang bị đình trệ.
Đường đến ghế bộ trưởng còn dài
Ông Cao giữ chức quyền bộ trưởng từ tháng 4, sau khi ông John Phelan bị cho là bị sa thải vì va chạm với ông Hegseth. Ông được Thượng viện xác nhận làm Thứ trưởng Hải quân hồi tháng 10/2025 mà không có phiếu Dân Chủ nào.
Ông còn một rào cản pháp lý: là cựu đại tá Hải quân nghỉ hưu năm 2021, ông chưa đủ bảy năm sau khi giải ngũ nên cần được cả Thượng viện lẫn Hạ viện cấp miễn trừ mới giữ được chức vụ dân sự này. Phiên điều trần chưa cho thấy các nghị sĩ sẽ cấp hay không, và chưa có ngày bỏ phiếu nào được công bố. Chính quyền chỉ còn chưa đầy hai tháng trước khi đảng Dân Chủ nắm Quốc hội vào tháng 1, trong khi một số nghị sĩ đã nói họ phản đối ông.
Phía Cộng Hòa vẫn ủng hộ. Chủ tịch ủy ban Roger Wicker khen sự tận tụy của ông Cao và hiểu biết của ông về những đòi hỏi với thủy thủ và lính thủy đánh bộ. Ông Cao đến Mỹ với tư cách người tị nạn năm 1975, tốt nghiệp Học viện Hải quân, phục vụ hơn 25 năm và từng làm nhiệm vụ gỡ bom ở Iraq, Afghanistan và Somalia cùng lực lượng đặc nhiệm. Trong chiến dịch tranh cử Thượng viện Virginia năm 2024, ông từng bị chỉ trích vì phát biểu về việc quân đội cần những người “alpha”.
Với quân nhân và gia đình cần hỗ trợ
Quân nhân, cựu binh và người thân đang gặp khủng hoảng tinh thần có thể gọi hoặc nhắn số 988 rồi bấm số 1 để nối với Đường dây Khủng hoảng dành cho Cựu chiến binh và Quân nhân; dịch vụ hoạt động suốt ngày đêm.
Đọc thêm: Ông Hùng Cao ra điều trần ở Thượng viện: cần Quốc hội miễn trừ để làm Bộ trưởng Hải quân





