Cựu Giám sát viên Quận Cam Andrew Do vẫn đang thụ án 5 năm tù liên bang, và cuộc truy tìm số tiền thất thoát trong vụ nhận hối lộ của ông chưa khép lại. Giai đoạn hai của cuộc kiểm toán pháp y các hợp đồng quận được công bố giữa tháng 8/2026, trong khi 3,7 triệu đô thu hồi được đã được Hội đồng Giám sát quận quyết định đưa về Địa hạt 1, nơi có Westminster, Garden Grove và vùng Little Saigon.

Ông Do, 62 tuổi, ở Santa Ana, từng ngồi ghế Giám sát viên Địa hạt 1 từ tháng 2/2015 đến khi từ chức vào tháng 10/2024. Cũng trong tháng 10/2024, ông nhận tội âm mưu hối lộ liên quan đến các chương trình nhận tiền liên bang. Ngày 9/6/2025, Thẩm phán liên bang James Selna tuyên mức án 60 tháng tù, mức tối đa theo thỏa thuận nhận tội.
Ông Do bị cáo buộc nhận gì, làm gì
Hồ sơ của Công tố Liên bang cho thấy từ năm 2020, ông Do nhận hơn 550.000 đô tiền hối lộ để chỉ đạo và bỏ phiếu cấp hơn 10 triệu đô tiền cứu trợ COVID-19 cho Viet America Society, một tổ chức thiện nguyện gắn với con gái ông là Rhiannon Do. Số tiền lẽ ra để nuôi người cao niên và người khuyết tật bị kẹt ở nhà trong đại dịch, cùng một khoản cho đài tưởng niệm chiến tranh Việt Nam.
Theo cáo trạng và hồ sơ nhận tội, từ tháng 4/2021 đến tháng 2/2024, Viet America Society trả cho một công ty (gọi là Company #1) khoảng 3.804.000 đô. Công ty này chuyển lại cho Rhiannon Do 8.000 đô mỗi tháng, tổng cộng khoảng 224.000 đô. Tháng 7/2023, công ty ấy chuyển 381.500 đô vào ký quỹ để mua căn nhà 1.035.000 đô ở Tustin đứng tên Rhiannon Do. Khoản vay mua nhà hơn 600.000 đô được duyệt dựa trên hồ sơ có thông tin sai và giấy tờ giả. Người con gái kia của ông Do nhận 100.000 đô.
Ông Do đồng ý bồi hoàn đầy đủ và mất phần lương hưu tương ứng thời gian âm mưu. Ngày 11/8/2025, Thẩm phán Selna phán ông phải trả 878.230,80 đô; ông phải nộp 250.000 đô trong 30 ngày, sau đó 1.000 đô mỗi tháng khi ra tù. Rhiannon Do thừa nhận hành vi vi phạm trong một thỏa thuận chuyển hướng (diversion) và từ bỏ căn nhà Tustin.
Số tiền đã thu hồi và còn thiếu
Ông Do thừa nhận chuyển 7,9 triệu đô từ các hợp đồng bữa ăn. Hồ sơ của quận cho thấy chưa đến một nửa đã lấy lại được: khoảng 3,7 triệu đô từ các tài khoản ngân hàng bị tịch thu và hai bất động sản, trong đó có căn nhà Tustin. Riêng tháng 8/2024, nhà chức trách liên bang đã phong tỏa hơn 2,4 triệu đô trong tài khoản của Viet America Society và Company #1.
Trong vụ kiện dân sự, Quận Cam cho rằng tổng thiệt hại là 13,25 triệu đô và nhắm vào ông Do, bà Rhiannon Do cùng hai tổ chức Viet America Society và Hand to Hand Relief Organization. Phiên xử dân sự dự kiến vào tháng 11/2027. Còn hơn 4 triệu đô chưa thu hồi, có thể nhiều hơn. Quận đã chi 1,7 triệu đô cho các hợp đồng bên ngoài, gồm cuộc kiểm toán pháp y, cùng phí luật sư.
Hai bị cáo còn lại của vụ án hình sự
Ông Peter Pham, người đứng đầu Viet America Society, bị truy tố hình sự và bị cáo buộc cùng bà Thanh Huong Nguyen, 61 tuổi, ở Santa Ana, chiếm đoạt khoảng 12 triệu đô tiền quận. Bà Nguyen điều hành Hand to Hand Relief Organization, nơi nhận 3 triệu đô do ông Do chỉ đạo. Bà bị buộc tội âm mưu gian lận điện tử, gian lận điện tử và che giấu rửa tiền, và đã không nhận tội khi ra tòa tháng 6/2025. Phiên xử bà hiện được ấn định vào tháng 2 tới; công tố cho biết sẽ yêu cầu bồi hoàn nếu bà bị kết tội.
Ông Pham bay một chiều sang Đài Bắc vào tháng 12/2024 và đến nay vẫn là kẻ đào tẩu. Hiện chưa có thông tin về thời điểm ông bị đưa ra xét xử.
3,7 triệu đô sẽ đi về đâu
Ngày 9/6/2026, Hội đồng Giám sát thông qua đề xuất của bà Janet Nguyen, người kế nhiệm ông Do, chuyển 3,7 triệu đô vào quỹ tùy nghi của Địa hạt 1. Hơn 200 cư dân đến dự và hàng trăm người khác gọi điện, gửi thư. Ông Don Wagner đề nghị dùng cả vào việc ngoài địa hạt nhưng đề xuất này không được theo đuổi. Giám sát viên Vicente Sarmiento nói người bị thiệt hại cần được xác định rõ, vì ranh giới địa hạt đã thay đổi. Santa Ana từng thuộc địa hạt của ông Do trong năm rưỡi đầu của kế hoạch bốn năm.
Theo luật tiểu bang ban hành sau vụ việc, mọi khoản chi từ số tiền này phải được toàn bộ hội đồng biểu quyết công khai và ghi vào nhật ký chi tiêu trực tuyến. Kế hoạch chi cụ thể chưa được công bố. Bà Nguyen nêu việc hỗ trợ cư dân bị sơ tán nhiều ngày vì nguy cơ nổ tại một cơ sở công nghiệp ở Garden Grove; hội đồng đã duyệt 500.000 đô cho mục đích này. Cư dân trong địa hạt có thể gửi thư cho hội đồng và phát biểu trong phần public comment ở các phiên họp để nói ưu tiên của mình, nhất là người cao niên từng trông cậy vào các chương trình bữa ăn.
Kiểm toán mới tìm ra gì
Giai đoạn đầu của cuộc kiểm toán pháp y, công bố tháng 3/2026, cho thấy tình trạng chi tiêu sai kéo dài, không chỉ giới hạn trong vụ án hình sự. Giai đoạn hai vừa công bố nêu một khoản tài trợ 500.000 đô cho Bridgecreek Realty, trong đó hơn một nửa số tiền không có chứng từ. Hai giai đoạn nữa đang được thực hiện.
Theo Cục Quản lý Trại giam Liên bang, ông Do đang ở nhà tù USP Tucson từ ngày 15/8/2025, ngày ra tù dự kiến được cập nhật từ tháng 11/2029 sớm lên giữa tháng 6/2029. Vợ ông, bà Cheri Pham, không bị truy tố và đã rút khỏi cuộc tranh cử chức chánh án vào giữa năm 2024. Rhiannon Do đã thỏa thuận chuyển hướng, vượt qua kỳ thi luật sư nhưng không có tên trong danh sách luật sư hành nghề.
Bà Thanh Huong Nguyen và ông Peter Pham được xem là vô tội cho đến khi tòa án có phán quyết.





