Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ngày 4/11 ban hành bản hướng dẫn chính sách mới về cách xét “đạo đức tốt” của người xin nhập tịch, theo đó nghĩa vụ nuôi con, việc nhận trợ cấp và trách nhiệm của người từng bảo lãnh thân nhân sẽ được xem xét kỹ hơn. Với người nộp đơn N-400, tiêu chí đạo đức tốt không chỉ là chuyện có tiền án hay không, mà còn gồm trung thực, tuân thủ pháp luật và các trách nhiệm cá nhân, tài chính.

Những điều viên chức có thể hỏi
Theo hướng dẫn, viên chức nhập tịch có thể xem xét bốn nhóm vấn đề. Thứ nhất là nuôi con và người phụ thuộc: một người có khả năng nhưng cố ý từ chối hoặc chỉ trả đối phó khoản cấp dưỡng có thể bị xem là thiếu đạo đức tốt, kể cả khi không có lệnh của tòa. Nếu đứa trẻ phải dựa vào các chương trình trợ cấp theo thu nhập như Medicaid, SNAP hay TANF, đó có thể được xem là bằng chứng của việc không nuôi con.
Thứ hai là nghĩa vụ bảo lãnh. Người đã ký cam kết bảo trợ tài chính (mẫu I-864, I-864A) có thể bị xét nếu không thực hiện nghĩa vụ trong thời gian người được bảo lãnh dùng trợ cấp. Với mẫu I-134, luật không buộc nghĩa vụ chi trả, nhưng việc cố ý bỏ lời hứa hỗ trợ vẫn có thể là yếu tố bất lợi.
Thứ ba là gian lận hoặc khai thiếu khi xin trợ cấp: khai sai thu nhập, khai sai số người trong hộ, không báo thay đổi, hoặc không khai thu nhập của người bảo lãnh. Thứ tư là hành vi bị gọi là “cố ý tránh tự lập”, ví dụ giảm giờ làm để đủ điều kiện nhận nhà ở hay phiếu thực phẩm mà không có lý do y tế hoặc hoàn cảnh cá nhân chính đáng.
Thời gian xét và giới hạn
Người nộp đơn thường phải chứng minh đạo đức tốt trong 3 hoặc 5 năm trước khi nộp, tùy diện nhập tịch. Hành vi cũ hơn vẫn có thể được xét nếu liên quan đến tư cách hiện tại, như gian lận thuế hay trợ cấp trước đây mà chưa có biểu hiện thay đổi. Quy định về việc cố ý không nuôi người phụ thuộc trong khoảng thời gian luật định đã có sẵn từ trước, tại 8 C.F.R. § 316.10; bản hướng dẫn mới nhấn mạnh và mở rộng cách áp dụng.
Hướng dẫn nói rõ nghèo, khuyết tật hay việc nhận trợ cấp hợp pháp không tự động khiến đơn bị từ chối. Mỗi hồ sơ phải được xét theo hoàn cảnh cụ thể, và sự khác biệt chính là giữa cố ý từ chối nuôi con với việc thật sự không có khả năng chi trả.
USCIS cho biết sẽ sửa mẫu N-400 để hỏi thêm về trách nhiệm tài chính, cấp dưỡng, bảo lãnh và trợ cấp, cũng như cập nhật Cẩm nang Chính sách và hướng dẫn cho viên chức. Chưa có ngày áp dụng cho mẫu đơn mới, nhưng viên chức đã có thể hỏi về các vấn đề này trong buổi phỏng vấn theo khung đạo đức tốt hiện hành.
Chuẩn bị gì trước khi nộp N-400
Nhiều gia đình người Việt có người từng bảo lãnh cha mẹ, anh chị em hoặc có con nhỏ ở hai nơi, nên các khoản mục này không xa lạ. Một số việc nên làm trước khi nộp hồ sơ:
- Gom chứng từ nuôi con trong khoảng 5 năm gần nhất: séc đã thanh toán, chuyển khoản, biên nhận từ cơ quan thu cấp dưỡng của tiểu bang. Trả tiền mặt không biên nhận dễ bị nghi ngờ; có thể bổ sung bằng tờ khai có tuyên thệ, hóa đơn học phí, y tế, quần áo.
- Tìm lại mọi mẫu I-864, I-864A hoặc I-134 đã ký trong khoảng 10 năm gần đây, và xem người được bảo lãnh đã tự lập hay có dùng trợ cấp.
- Nếu từng nhận trợ cấp theo thu nhập, giữ chứng cứ cho thấy mình thật sự cần: hồ sơ y tế, thông báo nghỉ việc, giấy ghi danh học nghề, giấy tờ chăm sóc người thân.
- Đừng tự tạo hay sửa giấy tờ để cho thấy một khoản trả “đã làm từ trước”; việc này có thể biến chuyện nhỏ thành gian lận.
Ai còn nợ cấp dưỡng hoặc có khác biệt chưa giải thích trong hồ sơ trợ cấp nên nói chuyện với luật sư di trú hoặc đại diện được công nhận trước khi nộp đơn, vì đơn bị từ chối có thể kéo theo việc xem xét lại tình trạng thường trú. Tránh các “dịch vụ” không phải luật sư nhưng hứa bảo đảm kết quả.
Đọc thêm: Quy tắc gánh nặng công cộng mới có hiệu lực 18/9/2026: ai bị xét, quyền lợi nào bị tính
Bài viết chỉ cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý; mỗi hồ sơ nên được luật sư di trú xem xét riêng.





