Ngày 18/6, Tòa án nhân dân TP.HCM tuyên phạt ông Trần Nhuận Gia, 52 tuổi, công dân Mỹ gốc Việt, 11 năm tù về tội mua bán người dưới 16 tuổi, sau khi ông bị cáo buộc mua ba trẻ em qua các nhóm “cho nhận con nuôi” trên Facebook để đưa sang Mỹ. Sáu người khác, gồm những người môi giới và người giúp việc, cũng bị tuyên án từ 11 năm đến 13 năm 6 tháng tù. Vụ án nhắc lại một ranh giới mà nhiều người dễ nhầm: nhận con nuôi đúng luật khác hoàn toàn với trả tiền để có một đứa trẻ.

Cách ông Gia tìm các bé
Hồ sơ vụ án cho thấy từ năm 2023, ông Gia tham gia các nhóm Facebook như “Cho nhận con nuôi” để tìm các bé có hoàn cảnh khó khăn. Ông thuê ông Đoàn Lê Quốc Huy lo thông tin, thanh toán và đưa các bé về căn hộ của mình, trả công 10 triệu đồng mỗi tháng.
Ba bé được đưa về là một bé trai sinh năm 2018, một bé sơ sinh và một bé gần hai tuổi. Giá thỏa thuận cho mỗi bé từ 35 đến 45 triệu đồng, tính cả tiền môi giới; trong một trường hợp, người mua mới trả 13 triệu đồng trong số 40 triệu đã hẹn. Các mẹ của bé được cho là đang gặp khó khăn tiền bạc, có người không đủ tiền viện phí.
Giấy tờ giả để làm thủ tục xuất cảnh
Theo cáo buộc, để đưa các bé sang Mỹ, ông Gia mua giấy khai sinh giả trên mạng cho một bé và nhờ bà Trần Thị Cẩm Tú làm giả kết quả xét nghiệm DNA cho thấy ông là cha ruột của một bé khác. Bà Tú còn cùng các đồng phạm môi giới thêm hai bé sơ sinh khác để bán. Bà Tú nhận tổng cộng 13 năm 6 tháng tù, gồm cả tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Ông Huy bị phạt 12 năm tù. Hai bà Lê Thị Diệu Liên và Nguyễn Thị Huyền Trân mỗi người 12 năm; bà Nguyễn Thị Hồng Thắm và bà Võ Thị Hồng mỗi người 11 năm. Tất cả đều thừa nhận hành vi và xin khoan hồng.
Tin báo của hàng xóm
Ngày 22/5/2024, công an TP.HCM nhận tin báo của cư dân về một căn hộ ở chung cư quận 10 cũ, nơi một người nhận nuôi nhiều trẻ không rõ lai lịch. Kiểm tra cho thấy ba bé cùng những người được thuê trông nom. Ông Gia và ông Huy khai nhận ngay tại chỗ, từ đó công an lần ra mạng lưới môi giới.
Tòa nhận định hành vi nguy hiểm cho xã hội, nhất là khi nạn nhân là trẻ em. Phần làm giả giấy tờ của ông Gia và các đồng phạm được tách ra để tiếp tục điều tra. Một số người có liên quan không bị truy tố vì cơ quan điều tra xác định họ không tham gia mua bán, chỉ là những người hoàn cảnh khó khăn hoặc hiếm muộn. Ông Gia nói với tòa rằng ông nhận các bé vì các mẹ nói không đủ khả năng nuôi con.
Nhận con nuôi đúng luật cần gì
Điểm mấu chốt của vụ án là người nước ngoài không thể tự nhận con nuôi ở Việt Nam qua mạng xã hội. Muốn nhận con nuôi hợp pháp, trẻ phải được cơ quan có thẩm quyền xác nhận đủ điều kiện, hồ sơ phải đi qua cơ quan quản lý con nuôi và thủ tục đăng ký chính thức. Trả tiền, dù được gọi là “hỗ trợ” hay “tiền môi giới”, có thể bị xem là mua bán người.
- Không nhận trẻ từ nhóm mạng xã hội hay người môi giới tư nhân, kể cả khi người mẹ tự nguyện.
- Không dùng giấy khai sinh hay xét nghiệm DNA do người lạ làm giúp; làm giả giấy tờ là tội riêng.
- Người gốc Việt ở nước ngoài muốn nhận con nuôi nên liên hệ cơ quan nhận con nuôi có thẩm quyền ở nơi mình cư trú và ở Việt Nam trước khi làm bất cứ bước nào.
Với các gia đình hoàn cảnh khó khăn, người mẹ nên tìm tới chính quyền địa phương hoặc tổ chức bảo trợ trẻ em được cấp phép thay vì các nhóm trên mạng, nơi lời hứa “cho con có cuộc sống tốt hơn” dễ trở thành mồi cho đường dây mua bán trẻ.
Đây là bản án sơ thẩm tại TP.HCM; các bị cáo đã thừa nhận hành vi tại phiên tòa.





