Nhìn lại băng buôn người Việt vào trại cần sa ở Birmingham: tổng 73 năm tù

NGHE BÀI VIẾTBấm nút ▶ bên dưới để nghe đọc toàn bộ bài (khoảng 5 phút). Bà con có thể vừa nghe vừa làm việc khác.

Giọng đọc AI tự động, có thể phát âm chưa chuẩn một số tên riêng.

Một băng nhóm ở Birmingham đưa người Việt vào Anh rồi ép họ làm việc trong các trại trồng cần sa để trả nợ đã lãnh tổng cộng 73 năm tù. Kẻ cầm đầu, Mai Van Nguyen, 35 tuổi, bị tuyên 15 năm. Theo Cơ quan Công tố Hoàng gia (CPS), phiên tuyên án diễn ra tại Tòa Hình sự Birmingham ngày 4/7/2025. Đây là vụ buôn người Việt vào trại cần sa ở Anh mà tòa xác định người Việt bị đưa sang là nạn nhân, không phải chỉ là người làm thuê.

Tòa Hình sự Birmingham (Crown Court) trên đường Corporation, Anh (ảnh minh họa). Ảnh: Brianboru100 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Diễn biến vụ án

Theo CPS và Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh (NCA), từ tháng 6/2020 đến tháng 8/2022, nhóm này đưa người Việt vào Anh bằng xe tải hoặc thuyền. Sau đó họ chuyển nạn nhân qua nhiều trại cần sa ở vùng Midlands, London và miền Bắc nước Anh. Các căn nhà được thuê bằng danh tính người khác, giấy tờ giả hoặc tên giả.

Nạn nhân bị kiểm soát việc đi lại, bị buộc trả nợ vay ở Việt Nam và tiền chuyến đi, sống trong điều kiện tồi tàn. Họ bị dọa sẽ làm hại bản thân và gia đình. Một số người bị đánh.

Một nạn nhân, được tòa gọi là “Nhân chứng Z”, sang Anh bằng thuyền tháng 11/2020 để trả nợ tiền chữa bệnh cho vợ. Anh bị đưa tới làm ở trại gần Tipton (West Midlands), rồi Birmingham và Hartlepool. Khi cảnh sát Cleveland khám căn nhà ở Teesside tháng 6/2021, họ thấy trên cửa phòng ngủ một tờ giấy viết đại ý: muốn lấy gì thì lấy, xin đừng đánh tôi, tôi không biết tiếng Anh.

Mức án của từng người

Sau phiên xử kéo dài bảy tuần, cả sáu người bị kết tội âm mưu sắp xếp đưa người đi lại nhằm bóc lột lao động trong trại cần sa, và âm mưu sản xuất cần sa. Mức án:

Mai Van Nguyen, 35 tuổi, sống ở tòa Beetham Tower (Birmingham), kẻ cầm đầu, từng có tiền án đưa người lậu: 15 năm tù.
Duong Dinh, 38 tuổi: 14 năm tù.
Nghia Dinh Tran, 30 tuổi: 11 năm 6 tháng tù.
Amjad Nawaz, 43 tuổi, người trung gian: 12 năm tù.
Shamraiz Akhtar, 54 tuổi, tài xế taxi chở người và đồ trồng cần sa: 10 năm 6 tháng tù.
Tasawar Hussain, 54 tuổi, tài xế taxi: 10 năm tù.

Bà Lauren Doshi, công tố viên CPS, nói các bị cáo đã lợi dụng những người dễ tổn thương vì nghèo đói. Ông Kevin Broadhead của NCA nhận xét băng nhóm “chỉ xem họ như cách kiếm tiền”.

Tội buôn người theo luật Anh

Ở Anh, tội buôn người theo Điều 2 Luật Nô lệ Hiện đại 2015 (Modern Slavery Act) có mức án tối đa là tù chung thân. Luật này cũng có Điều 45, cho phép nạn nhân nô lệ hiện đại được miễn trách nhiệm với một số tội họ bị ép phải làm. Người từ 18 tuổi trở lên phải cho thấy một người bình thường ở hoàn cảnh đó không còn lựa chọn thực tế nào khác. Người dưới 18 tuổi chỉ cần chứng minh hành vi là hệ quả của việc bị bóc lột. Điều 45 không áp dụng cho một số tội nghiêm trọng nằm trong Phụ lục 4 của luật.

Người có dấu hiệu bị bóc lột có thể được đưa vào Cơ chế Chuyển tuyến Quốc gia (National Referral Mechanism, NRM) để được xác định là nạn nhân và nhận hỗ trợ. Hướng dẫn của CPS còn nêu vụ R v AFU năm 2023: một người Việt bị bắt cóc, đưa sang Anh trong cảnh nợ nần và ép làm trong “nhà cần sa”. Dù anh đã nhận tội, Tòa Phúc thẩm vẫn hủy bản án vì anh không được nhận diện đúng là nạn nhân.

Góc nhìn Tin Người Việt

Tin Người Việt đã đăng nhiều vụ người Việt bị bắt trong trại cần sa ở Anh. Vụ Birmingham đáng chú ý vì cho thấy mặt kia của câu chuyện: phía sau nhiều người “làm vườn” là một đường dây có tổ chức, có tài xế, người trung gian và nhà thuê bằng tên giả. Món nợ đi đường chính là sợi dây trói họ.

Điều đó không có nghĩa mọi người làm trong trại cần sa đều được miễn tội. Tòa án Anh xem xét từng trường hợp. Nhưng việc biết luật, biết khai báo và biết tìm trợ giúp sớm có thể làm thay đổi hoàn toàn kết cục của một người.

Cảnh giác với lời hứa “sang Anh trả nợ dần”

Lời hứa “sang Anh làm việc, trả nợ dần” là dấu hiệu nguy hiểm. Món nợ thường bị dùng để khống chế người lao động.
Nếu bạn hoặc người quen bị giữ giấy tờ, bị kiểm soát đi lại, bị dọa nạt: gọi Đường dây Nô lệ Hiện đại 08000 121 700 (do tổ chức Unseen vận hành, 24/7, bảo mật).
Khi nguy hiểm ngay lập tức, gọi 999. Trường hợp không khẩn cấp, gọi cảnh sát số 101.
Người bị bắt nên nói với luật sư nếu mình bị ép buộc hoặc đang trả nợ cho người đưa sang, để được xem xét quyền của nạn nhân theo NRM và Điều 45.