Hai người đàn ông ở Metro Vancouver bị Mỹ cáo buộc đưa người Việt lậu qua Point Roberts rồi bay tiếp vào nội địa Mỹ. Theo thông cáo của Văn phòng Công tố Liên bang Miền Tây Washington ngày 14/5/2026, tám công dân Việt Nam bị chặn gần sân bay Bellingham. Vụ việc từng được CTV News và CBC đưa tin.
Chuyện gì đã xảy ra
Khoảng 8 giờ 30 sáng ngày 5/5/2026, Tuần tra Biên giới Mỹ nhận tin có người vượt biên tại một bãi biển giữa Canada và Point Roberts. Đây là một mũi đất nhỏ của bang Washington, chỉ đi đường bộ được nếu qua lãnh thổ Canada.
Theo cáo buộc, nhóm người này sau đó bay từ sân bay Point Roberts sang Bellingham. Khoảng 10 giờ sáng, nhân viên biên phòng phát hiện họ ở khu nhà ga chuyến bay thuê (charter) tại sân bay Bellingham.
Họ thấy Johnny Huynh, 36 tuổi, ở Burnaby, đi cùng nhóm về phía một khách sạn gần đó và chặn lại. Sau đó, biên phòng biết sắp có chuyến bay thứ hai chở thêm người, đi cùng là Van Phuong Vu, 28 tuổi, ở Vancouver. Nhóm này cũng bị chặn gần sân bay.
Tổng cộng tám người Việt Nam bị bắt vì nhập cảnh không qua kiểm soát. Một số người khai đã đồng ý trả từ 13.000 đến 15.000 đô la Mỹ. Họ liên lạc với đường dây qua mạng xã hội và được dặn trả tiền khi tới nơi, như New York hoặc Tennessee.
Hai nghi phạm và tội danh
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, Huynh là công dân Canada. Vu là công dân Việt Nam, đang là thường trú nhân Canada. Cả hai ra Tòa án Liên bang ở Tacoma ngày 13/5/2026.
Họ bị cáo buộc âm mưu vận chuyển người nước ngoài trái phép nhằm thu lợi. Khung hình phạt tối đa là 10 năm tù và phạt 250.000 đô la Mỹ. Phó Công tố viên thứ nhất Charles Neil Floyd “khen ngợi Tuần tra Biên giới” vì phản ứng nhanh.
Đến nay, Tin Người Việt chưa tìm thấy thông tin công khai mới về việc nhận tội hay xét xử. Vụ án đang được xét xử theo thủ tục liên bang Mỹ.
Luật Mỹ và Canada về đưa người lậu
Vụ việc xảy ra trên đất Mỹ nên do tòa Mỹ xử. Tuy nhiên, phía Canada cũng có luật riêng về đưa người lậu, và luật di trú Canada có thể ảnh hưởng tới người có thường trú.
- Luật Mỹ: tội âm mưu vận chuyển người nhập cư trái phép vì lợi nhuận có mức tối đa 10 năm tù, theo thông cáo của Bộ Tư pháp Mỹ.
- Luật Canada: Điều 117 IRPA cấm tổ chức, giúp sức đưa người vào Canada trái phép. Dưới 10 người, lần đầu, mức tối đa là 10 năm tù và phạt 500.000 đô la. Từ 10 người trở lên, mức tối đa là tù chung thân và phạt 1 triệu đô la. Điều luật này áp dụng cho việc vào Canada, không trực tiếp cho chiều Canada sang Mỹ.
- Di trú: Điều 36(1)(b) IRPA quy định thường trú nhân bị kết án ở nước ngoài về một tội mà nếu phạm ở Canada có mức tối đa từ 10 năm trở lên thì bị xem là phạm tội nghiêm trọng. Việc so sánh tội danh Mỹ với luật Canada do cơ quan di trú xét từng trường hợp.
Điểm đáng lưu ý: theo Điều 64(2) IRPA, với án kết ở nước ngoài thuộc diện 36(1)(b), người bị kết luận không được nhập cảnh không có quyền kháng cáo lên Phân ban Kháng cáo Di trú, bất kể mức án. Nói cách khác, một bản án ở Mỹ có thể khiến thường trú nhân mất chỗ đứng ở Canada.
Vì sao vụ này đáng chú ý với người Việt
Vụ Point Roberts nằm trong một xu hướng rộng hơn. Những năm gần đây, nhiều người Việt tìm đường sang Canada bằng visa du lịch hoặc du học, rồi tìm cách vượt biên vào Mỹ. Biên giới phía bắc dài, thưa người, nên các đường dây nhắm vào những điểm như Point Roberts.
Người bị đưa lậu chịu rủi ro lớn nhất. Họ trả số tiền tương đương vài năm lương ở Việt Nam, có thể nợ đường dây khi tới nơi, và gần như không có bảo vệ pháp lý nếu bị bỏ rơi giữa đường. Khi bị bắt, họ đối mặt với thủ tục trục xuất khỏi Mỹ, và hồ sơ vi phạm có thể theo họ trong mọi lần xin visa sau này.
Đừng nhận lời “đón người, chở giúp”
- Không nhận lời “đón người”, “chở giúp”, “đi cùng chuyến bay” cho người quen mới sang. Người dẫn đường là người bị truy tố, không phải người đứng sau.
- Người có thường trú nhưng chưa nhập quốc tịch cần hiểu rằng một tiền án ở Mỹ vẫn có thể dẫn tới mất thường trú ở Canada.
- Gia đình có người thân ở Việt Nam muốn sang Bắc Mỹ nên hướng họ tới kênh hợp pháp và kiểm tra thông tin trên trang chính thức canada.ca hoặc travel.state.gov, không tin lời hứa trên mạng xã hội.
- Nếu biết có người bị ép trả nợ hay bị giữ giấy tờ, đó có thể là dấu hiệu buôn người và nên báo cảnh sát.
Góc nhìn Tin Người Việt
Tám người trong vụ này may mắn không gặp tai nạn. Những vụ vượt biên đường bộ hay đường thủy khác ở biên giới Canada–Mỹ từng kết thúc bằng thương vong. Cái giá 13.000–15.000 đô la Mỹ không mua được an toàn, chỉ mua một chỗ trong chuyến đi mà người dẫn đường cũng có thể đi tù.
Các nghi phạm được xem là vô tội cho đến khi tòa án có phán quyết.
Đọc thêm: Hiệp định an sinh xã hội Việt Nam – Canada: đề xuất gì?. Xem thêm tin cộng đồng người Việt hải ngoại.
Nguồn tin
- U.S. Department of Justice (WDWA) – Federal arrests shut down alien smuggling scheme on western edge of US border with Canada
- CTV News – U.S. charges B.C. men with smuggling Vietnamese migrants into Washington state
- CBC News – 2 B.C. men charged after allegedly smuggling Vietnamese nationals into U.S.
- Justice Laws – IRPA, Điều 117 (tổ chức nhập cảnh trái phép)
- Justice Laws – IRPA, Điều 36 (serious criminality)
- Justice Laws – IRPA, Điều 64 (hạn chế quyền kháng cáo)
