Người Việt bị cáo buộc trốn trại di trú Melbourne: nhìn lại

NGHE BÀI VIẾTBấm nút ▶ bên dưới để nghe đọc toàn bộ bài (khoảng 4 phút). Bà con có thể vừa nghe vừa làm việc khác.

Giọng đọc AI tự động, có thể phát âm chưa chuẩn một số tên riêng.

Một người đàn ông Việt Nam 52 tuổi bị cáo buộc trèo rào trốn khỏi trại tạm giữ di trú ở Melbourne, rồi bị Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) bắt tại một căn nhà ở Footscray. Theo thông cáo AFP ngày 11/9/2025, ông bị truy tố tội trốn khỏi nơi tạm giữ theo Luật Di trú 1958.

Khu Footscray, phía tây Melbourne (ảnh minh họa). Ảnh: Sgroey / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Vụ việc không ồn ào như các vụ ma túy hay bạo lực. Nhưng nó cho thấy một mảng ít người biết: hàng chục người Việt đang bị giữ trong hệ thống tạm giữ di trú của Úc, và trốn ra ngoài không giải quyết được gì.

Vụ trốn trại diễn ra thế nào?

Theo AFP, nghi phạm bị cáo buộc trốn khỏi Trung tâm Tạm giữ Di trú Melbourne ngày 27/6/2025. Ông được cho là đã trèo qua hàng rào.

Hơn hai tháng sau, ngày 10/9/2025, điều tra viên AFP tìm thấy ông tại một căn nhà ở Footscray, khu vực phía tây Melbourne có đông người Việt sinh sống.

Ông bị truy tố một tội danh: trốn khỏi nơi tạm giữ, theo điều 197A Luật Di trú 1958. Ông ra Tòa Sơ thẩm Melbourne (Melbourne Magistrates Court) ngày 11/9/2025. AFP không công bố tên ông.

Thông cáo không nêu lý do ông bị tạm giữ di trú trước đó. Tin Người Việt chưa tìm thấy thông tin công khai về kết quả xét xử. Vì vậy, vụ việc được xem là vụ án đang được xét xử cho tới khi có phán quyết.

Luật nói gì: tội trốn khỏi nơi tạm giữ di trú

Điều 197A Luật Di trú 1958 quy định người đang bị tạm giữ di trú không được bỏ trốn. Mức phạt tối đa là 5 năm tù.
Cùng nhóm quy định, điều 197B cấm chế tạo, tàng trữ hoặc sử dụng vũ khí trong nơi tạm giữ, cũng với mức tối đa 5 năm tù.
Đây là tội hình sự liên bang, do AFP điều tra và Viện Công tố Liên bang truy tố, chứ không phải chỉ là vi phạm hành chính về visa.
Một bản án hình sự mới có thể khiến hồ sơ di trú của người đó khó khăn hơn, vì Úc xét “điều kiện nhân thân” (character test) khi cấp hay giữ visa.

Nói cách khác, người bỏ trốn vẫn còn nguyên vấn đề visa cũ, nay lại thêm một tội hình sự.

Bức tranh tạm giữ di trú ở Úc qua số liệu

Theo số liệu Bộ Nội vụ Úc (Home Affairs) tính đến ngày 31/7/2026:

Có 1.100 người đang bị tạm giữ di trú trên toàn nước Úc.
Công dân Việt Nam có 41 người, đứng thứ 6 theo quốc tịch, sau New Zealand, Iran, Ấn Độ, Anh và Trung Quốc.
Có 596 người, tức hơn một nửa, bị tạm giữ sau khi bị hủy visa theo điều 501 (lý do nhân thân, thường do tiền án).
Thời gian tạm giữ trung bình là 458 ngày liên tục, tức hơn 15 tháng.
Riêng trung tâm tạm giữ ở Melbourne đang giữ 207 người.

Những con số này giải thích vì sao áp lực trong các trại tạm giữ rất lớn. Nhiều người bị giữ hơn một năm trong khi chờ kết quả khiếu nại hoặc chờ trục xuất.

Góc nhìn Tin Người Việt: vì sao vụ này đáng chú ý

Đa số người Việt bị tạm giữ di trú rơi vào hai nhóm: ở quá hạn visa, hoặc bị hủy visa sau khi lãnh án tù. Nhóm thứ hai thường là thường trú nhân đã sống ở Úc nhiều năm, có gia đình ở đây.

Khi bị hủy visa bắt buộc theo điều 501(3A), người đó có 28 ngày kể từ ngày hủy để xin Bộ Nội vụ thu hồi quyết định. Nếu bị từ chối, họ chỉ có 9 ngày để nộp đơn lên Tòa Tái xét Hành chính (ART), theo Victoria Legal Aid. Lỡ thời hạn là gần như mất cơ hội.

Bỏ trốn khỏi trại không mở ra con đường nào trong số đó. Ngược lại, nó tạo thêm một tiền án và làm yếu đi mọi lập luận về “nhân thân tốt” trong hồ sơ.

Khi người thân bị tạm giữ di trú

Nếu người thân bị tạm giữ di trú, hãy liên hệ ngay luật sư di trú có đăng ký hoặc dịch vụ trợ giúp pháp lý của tiểu bang. Thời hạn khiếu nại rất ngắn.
Cho người đang trốn khỏi nơi tạm giữ ở nhờ có thể kéo theo rắc rối pháp lý cho chính chủ nhà. Hãy hỏi luật sư trước khi giúp.
Với thường trú nhân: một bản án từ 12 tháng tù trở lên có thể dẫn tới hủy visa bắt buộc. Nên cân nhắc xin quốc tịch Úc khi đủ điều kiện.
Khi bị cảnh sát hoặc cơ quan di trú làm việc, bạn có quyền yêu cầu thông dịch viên tiếng Việt.

Các nghi phạm được xem là vô tội cho đến khi tòa án có phán quyết.

Đọc thêm: Trần Hiệp ở Melbourne bị giam tại trại B34, TP.HCM. Xem thêm tin người Việt tại Úc.