Wyoming: nghiên cứu sinh bị cáo buộc đầu độc người Việt

NGHE BÀI VIẾTBấm nút ▶ bên dưới để nghe đọc toàn bộ bài (khoảng 5 phút). Bà con có thể vừa nghe vừa làm việc khác.

Giọng đọc AI tự động, có thể phát âm chưa chuẩn một số tên riêng.

Một nghiên cứu sinh người Trung Quốc tại Đại học Wyoming bị cáo buộc bỏ chất độc thần kinh acrylamide vào nước pha trà của một đồng nghiệp đến từ Việt Nam. Theo hồ sơ tòa án được CBS News và báo Cowboy State Daily đưa tin ngày 14/10/2026, nghi phạm là Aili Wang, 32 tuổi, bị bắt ngày 6/10 tại phi trường quốc tế Los Angeles (LAX) khi được cho là đang tìm cách về Trung Quốc. Đây là vụ bị cáo buộc đầu độc sinh viên người Việt hiếm thấy trong môi trường đại học Mỹ.

Khuôn viên Đại học Wyoming ở Laramie (ảnh minh họa). Ảnh: Tony Webster / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

Diễn biến vụ việc

Nạn nhân chỉ được ghi tắt là “K.T.” trong hồ sơ. Anh là nhà nghiên cứu ngành vi sinh, có bằng sáng chế đang chờ cấp và đề tài do liên bang tài trợ. Giáo sư hướng dẫn mô tả anh là một sinh viên “rất thành công” đến từ Việt Nam.

Theo Cowboy State Daily, từ ngày 10/8 anh bắt đầu bị tê, ngứa ran và yếu chân. Vợ anh đem nước trong máy pha cà phê mà anh dùng để pha trà đi xét nghiệm. Kết quả cho thấy có acrylamide. Theo CBS News, cảnh sát sau đó tìm thấy 63 mg bột trắng dương tính với acrylamide trong nước của máy pha.

Ngày 27/9: camera giám sát được cho là ghi lại cảnh Wang lục bàn làm việc của nạn nhân.
Ngày 1/10: camera được cho là ghi lại cảnh cô chụp ảnh, lật sổ ghi chép trên bàn và súc cốc của anh.
Tháng 6 và tháng 8: một tài khoản email của trường (uwyo.edu) được cho là đã mua acrylamide trên eBay.
Ngày 5/10: tài khoản này yêu cầu eBay xóa lịch sử đơn hàng. Cùng ngày, khi bị cảnh sát trường thẩm vấn, Wang nói cô “đã nhiều năm không dùng acrylamide”.
Ngày 6/10: Wang bị bắt ở LAX. Cảnh sát thu giữ nhiều laptop, thiết bị lưu trữ và tài liệu.

Xử lý pháp lý

Văn phòng công tố hạt Albany đã nộp một tội danh hành hung nghiêm trọng (aggravated assault and battery) tại tòa ở Laramie ngày 6/10. Tội này có mức phạt tối đa 10 năm tù và 10.000 USD tiền phạt.

Tiền thế chân ban đầu là 200.000 USD. Theo CBS News và Fox News, thẩm phán Robert Sanford đã nâng lên 1,5 triệu USD, chỉ nhận tiền mặt, theo đề nghị của công tố. Cowboy State Daily lại ghi con số 15 triệu USD; Tin Người Việt sẽ cập nhật khi có văn bản chính thức của tòa. Nếu được tại ngoại, Wang phải nộp hộ chiếu, đeo thiết bị định vị và tránh xa nạn nhân, nhân chứng.

Ngày ra tòa kế tiếp chưa được công bố. Vụ án đang ở giai đoạn đầu tố tụng.

Giáo sư Mark Gomelsky, người hướng dẫn nạn nhân, gọi đây là trải nghiệm “kinh hoàng và phi thực”. Ông cho rằng Wang từng không đạt lần bảo vệ luận án đầu tiên và có thể ghen tị với thành công của K.T. trong việc dùng vi khuẩn đưa RNA vào tế bào người. Đây là nhận định của ông Gomelsky, không phải kết luận của tòa. Hiện nạn nhân vẫn khó tập trung, mau mệt và mất cảm giác ở tay trái; chưa rõ anh có hồi phục hoàn toàn hay không.

Tội aggravated assault ở Wyoming

Theo Điều 6-2-502 Bộ luật Wyoming, tội aggravated assault and battery bao gồm hành vi cố ý, cố tình hoặc liều lĩnh gây ra, hay toan gây ra, “thương tích nghiêm trọng” cho người khác. Đây là trọng tội, khung hình phạt tối đa 10 năm tù. Điểm cần lưu ý: luật trừng phạt cả hành vi “toan gây” thương tích, nên công tố không nhất thiết phải chứng minh hậu quả lâu dài cho nạn nhân.

Mức thế chân cao, chỉ nhận tiền mặt, thường được áp dụng khi công tố cho rằng nghi phạm có nguy cơ bỏ trốn, như việc Wang bị bắt ngay tại phi trường.

Về di trú, Wang đang ở Mỹ bằng visa tạm thời. Theo luật liên bang (8 U.S.C. §1227), người không có quốc tịch Mỹ bị kết án về tội “liên quan đến suy đồi đạo đức” (crime involving moral turpitude) trong vòng 5 năm kể từ khi nhập cảnh, với khung án từ 1 năm trở lên, có thể bị trục xuất. Việc áp dụng cụ thể do tòa di trú quyết định, và chỉ đặt ra nếu có bản án.

Acrylamide là chất gì?

Theo Cơ quan Đăng ký Chất độc và Bệnh tật Hoa Kỳ (ATSDR, thuộc CDC), acrylamide chủ yếu được dùng để sản xuất polyacrylamide, chất xử lý nước thải. Trong phòng thí nghiệm sinh học, acrylamide là hóa chất quen thuộc để làm gel phân tích.

ATSDR cho biết mục tiêu chính của độc tính acrylamide là hệ thần kinh và hệ sinh sản. Công nhân tiếp xúc nhiều từng bị yếu cơ, tê tay chân, đổ mồ hôi nhiều, đi đứng không vững. Các triệu chứng này giống với những gì nạn nhân trong vụ Wyoming mô tả.

Lưu ý cho gia đình có con du học

Vụ việc đáng chú ý với các gia đình có con em du học, nghiên cứu tại Mỹ, nơi phòng thí nghiệm có nhiều hóa chất độc. Theo Tin Người Việt, vài thói quen đơn giản có thể giảm rủi ro:

Không để ly cốc, bình nước, thức ăn không người trông ở phòng thí nghiệm hay văn phòng chung; nếu thấy dấu hiệu bị xê dịch, đừng dùng tiếp.
Nếu bị tê, yếu tay chân hoặc mệt bất thường mà không rõ lý do, hãy đi khám và kể với bác sĩ về nơi làm việc, các hóa chất có thể tiếp xúc.
Gọi đường dây Poison Help 1-800-222-1222 (miễn phí, bảo mật, 24/7) khi nghi bị nhiễm độc; gọi 911 nếu khó thở, co giật.
Khi nghi ngờ bị hại, giữ nguyên mẫu nước, thức ăn và báo ngay cho cảnh sát trường, không tự điều tra.
Người không có quốc tịch là nạn nhân của một số tội nghiêm trọng, trong đó có hành hung nghiêm trọng, và hợp tác với nhà chức trách có thể xin visa U theo quy định của USCIS.

Nghi phạm được xem là vô tội cho đến khi tòa án có phán quyết.

Xem thêm tin người Việt tại Mỹ.