Bảo tàng Người Việt tại Úc (Vietnamese Museum Australia – VMA) sẽ chính thức khai trương vào trưa thứ Bảy 17/10/2026 tại số 119 Durham Road, khu Sunshine, phía tây Melbourne. Theo SBS Tiếng Việt (14/10) và báo địa phương Star Weekly (8/10), đây là bảo tàng quốc gia đầu tiên ở Úc dành riêng cho hành trình tị nạn và định cư của người Việt.
Lễ khai trương diễn ra thế nào
Theo Star Weekly, buổi lễ bắt đầu lúc 12 giờ trưa và kéo dài đến 1 giờ 30 chiều, sau đó là các tour tham quan bảo tàng. Durham Road sẽ đóng cửa với xe cộ trong ngày, có xe bán đồ ăn và cà phê tại chỗ. Sự kiện mở cửa cho công chúng, khách đứng xem, không có ghế ngồi.
Bà Tammy Nguyễn, giám đốc điều hành bảo tàng, nói với SBS rằng khách không cần đặt trước, vé bán tại chỗ. Vì dự kiến rất đông người vào ngày đầu, ban tổ chức khuyên những ai muốn xem kỹ hiện vật nên đến vào các ngày sau. Bà gọi dự án là điều đã “chờ đợi từ lâu” của cộng đồng.
Bảo tàng có gì bên trong
Tòa nhà ba tầng được xây mới hoàn toàn, có nhiều phòng trưng bày, một trung tâm giáo dục và tư liệu, cùng không gian tổ chức sự kiện cho tối đa 300 người. Theo văn phòng Thủ hiến Victoria, bảo tàng có lối đi “Journey Walk” tái hiện hành trình của người tị nạn đến Úc.
Mặt ngoài tòa nhà gồm các tấm màu đỏ cao, trông như thân tre, xếp thành hình những con sóng lớn. Theo Star Weekly, thiết kế này kết hợp văn hóa Việt, chuyến vượt biển của thuyền nhân và màu đất đỏ giàu sắt của nước Úc.
Dự án trị giá 20 triệu đô la Úc, được chính phủ tiểu bang Victoria và chính phủ liên bang tài trợ; bài báo không nêu tỷ lệ đóng góp của từng bên. Trang web của bảo tàng cho biết dự án còn nhận tiền quyên góp của công chúng. Bảo tàng đã hợp tác với các cựu chiến binh Úc từng tham chiến ở Việt Nam. Cùng ngày, quảng trường Wominjeka Plaza bên cạnh, do Hội đồng thành phố Brimbank phát triển, cũng được khánh thành.
SBS cho biết đã gửi thư xin ý kiến Đại sứ quán Việt Nam tại Úc nhưng chưa nhận được trả lời khi chương trình phát sóng.
Bối cảnh: 50 năm người Việt định cư ở Úc
Theo Bảo tàng Quốc gia Úc (NMA), chiếc thuyền đầu tiên chở người Việt tị nạn cập bến Darwin ngày 26/4/1976. Thuyền trưởng là anh Lâm Bình, khi đó 20 tuổi, đi cùng em trai và ba người bạn. Sau đó, Úc nhận hơn 15.000 người tị nạn mỗi năm cho đến năm 1983, theo NMA.
Theo số liệu Thống kê dân số 2021 (ABS), Úc có khoảng 334.800 người có gốc Việt, tương đương 1,3% dân số, và hơn 320.000 người nói tiếng Việt ở nhà. Văn phòng Thủ hiến Victoria cho biết riêng tiểu bang này có khoảng 121.000 người trong cộng đồng Việt. Khu Sunshine nằm trong vùng Brimbank, gần St Albans – nơi đông người sinh ra tại Việt Nam nhất ở Melbourne theo thống kê 2021.
Bảo tàng là thành viên thứ bảy của mạng lưới Multicultural Museums Victoria, theo thông cáo của chính quyền Victoria hồi tháng 3/2026.
Góc nhìn Tin Người Việt
Điểm đáng chú ý nhất là bảo tàng được nhà nước Úc tài trợ và đặt trong hệ thống bảo tàng đa văn hóa chính thức. Câu chuyện thuyền nhân từ nay không chỉ nằm trong ký ức gia đình hay các hội đoàn, mà được ghi nhận như một phần lịch sử nước Úc.
Với thế hệ thứ hai, thứ ba, đây là nơi con cháu hiểu vì sao ông bà cha mẹ có mặt ở Úc. Nhiều người lớn tuổi trong cộng đồng đang dần ra đi; nếu không ghi lại, những chi tiết về trại tị nạn, chuyến vượt biển hay những năm đầu đi làm hãng sẽ mất theo thời gian. Bảo tàng cho biết vẫn đang nhận câu chuyện và kỷ vật từ cộng đồng.
Cộng đồng người Việt ở Úc cũng có nhiều quan điểm khác nhau về quá khứ và về quan hệ với Việt Nam ngày nay. Một bảo tàng chung sẽ được nhìn nhận từ nhiều phía, và cách bảo tàng kể chuyện sẽ còn được cộng đồng theo dõi trong thời gian tới.
Thông tin cho người muốn đến thăm
- Địa chỉ: 119 Durham Road, Sunshine VIC (theo trang web bảo tàng và Star Weekly).
- Khai trương: 12 giờ trưa thứ Bảy 17/10/2026; lễ đến 1 giờ 30 chiều, sau đó có tour tham quan. Đường Durham Road cấm xe trong ngày, nên tính trước chỗ đậu xe hoặc đi phương tiện công cộng.
- Vé: không cần đặt trước, mua tại bảo tàng (theo SBS). Người muốn xem kỹ nên đến vào các ngày sau.
- Gửi câu chuyện, hình ảnh gia đình: qua trang web chính thức vietnamesemuseum.com.au.
- Người lớn tuổi đi lại khó khăn nên có người nhà đi cùng, vì lễ khai trương chỉ có chỗ đứng.
Đọc thêm: Cộng đồng người Việt tại Pháp: lịch sử và đời sống. Xem thêm tin người Việt tại Úc.
Nguồn tin
- SBS Tiếng Việt – Chuẩn bị khai trương Viện Bảo Tàng Người Việt Tự do tại Úc (14/10/2026)
- Star Weekly – Museum a first (8/10/2026)
- Premier of Victoria – Celebrating Victoria’s Proud Vietnamese Community (30/3/2026)
- Vietnamese Museum Australia – trang chính thức
- National Museum of Australia – Vietnamese refugees boat arrival
- Wikipedia – Vietnamese Australians (số liệu Census 2021 của ABS)
