Cộng đồng người Việt tại Pháp là một trong những cộng đồng người Việt lâu đời nhất ở phương Tây. Theo số liệu được tổng hợp trên Wikipedia, đến năm 2022 có khoảng 400.000 người gốc Việt sinh sống tại Pháp, tương đương khoảng 0,61% dân số nước này.
Hơn một thế kỷ di cư qua nhiều làn sóng
Khác với cộng đồng người Việt ở Mỹ hay Úc vốn hình thành chủ yếu sau năm 1975, người Việt đến Pháp từ rất sớm, gắn với thời kỳ Pháp thuộc.
- Thời thuộc địa: du học sinh từ các gia đình khá giả, chủ yếu từ Nam Kỳ, cùng người lao động từ Bắc Kỳ.
- Thế chiến thứ nhất: khoảng 50.000 người Việt sang Pháp, nhiều người làm việc trong nhà máy và đường sắt. Một phần ở lại Paris, vùng Île-de-France và Lille.
- Thế chiến thứ hai: thêm khoảng 20.000 người.
- Năm 1954: sau Hiệp định Genève, nhiều gia đình được chính phủ Pháp di tản và tạm cư trong các trại, nổi tiếng nhất là Sainte-Livrade-sur-Lot gần Bordeaux.
- Sau năm 1975: làn sóng lớn nhất là người tị nạn sau biến cố 30/4. Từ 1975 đến 1990 có hơn 100.000 người tị nạn đến Pháp, kéo dài đến giữa thập niên 1990 khi các trại tị nạn cuối cùng đóng cửa.
Người Việt sống tập trung ở đâu?
Hơn một nửa người Việt tại Pháp sống ở Paris và vùng phụ cận Île-de-France, đặc biệt là các quận 13, 18 và 19. Khu phố châu Á ở quận 13 Paris có rất nhiều cửa hàng, nhà hàng và cơ sở văn hóa của người Việt.
Ngoài Paris, các cộng đồng đáng kể còn có ở Marseille, Lyon và Toulouse. Lille và Bordeaux là những nơi người Việt định cư từ sớm.
Đời sống cộng đồng và lễ hội
Chùa chiền giữ vai trò trung tâm sinh hoạt, đồng thời hỗ trợ nhiều hội đoàn văn hóa và thanh niên. Các trường dạy tiếng Việt cũng góp phần giữ gìn ngôn ngữ cho thế hệ sinh ra tại Pháp.
Cộng đồng có nhiều hội đoàn với quan điểm chính trị khác nhau, từ các tổ chức gần gũi với chính quyền trong nước đến các hội sinh viên chống cộng thành lập từ thập niên 1960. Dù vậy, những dịp lễ truyền thống như Tết Nguyên đán, Vu Lan và Trung thu vẫn là điểm chung của hầu hết người Việt tại Pháp.
