Số người Việt bị Mỹ trục xuất về nước đang tăng mạnh từ năm 2025. Ngày 12/9/2026, cơ quan xuất nhập cảnh Việt Nam tiếp nhận thêm 110 người bị trục xuất từ Mỹ. Nhiều người trong số này đã sống ở Mỹ hàng chục năm, về nước không có người thân và không nói được tiếng Việt. Báo The Straits Times đưa tin ngày 27/9.
Những con số đáng chú ý
- Theo hồ sơ tòa án, ICE đã trục xuất 1.851 người Việt trong các năm tài khóa 2024, 2025 và 2026 (tính đến tháng 6), riêng năm tài khóa 2026 là 1.094 người. Con số này sau đó tăng thêm gần 200.
- Theo tổ chức Asian Law Caucus, hơn 8.600 người Việt đang có lệnh trục xuất.
- Theo SEARAC, 51% số vụ trục xuất người Việt kể từ năm 1998 diễn ra trong 2 năm tài khóa 2025 và 2026. Một nửa số người bị trục xuất trong giai đoạn này có tiền án từ ít nhất 20 năm trước.
- Các chuyến bay thuê riêng về Việt Nam có thể kéo dài 30–60 tiếng.
Vì sao người đến Mỹ trước năm 1995 cũng bị trục xuất?
Thỏa thuận trục xuất năm 2008 giữa Mỹ và Việt Nam không áp dụng với người đến Mỹ trước ngày 12/7/1995, ngày hai nước bình thường hóa quan hệ. Tháng 11/2020, hai nước ký biên bản ghi nhớ mở đường tiếp nhận một số người thuộc nhóm này. Tháng 6/2025, ICE chính thức bỏ chính sách lâu nay coi những người này là khó có khả năng bị trục xuất.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết những người bị bắt theo lệnh hành chính đều đã được “xét xử đầy đủ và có lệnh trục xuất cuối cùng từ thẩm phán di trú”.
Những câu chuyện sau con số
- Andrew Fenton, 58 tuổi: được một cặp vợ chồng Mỹ nhận nuôi năm 1975 nhưng chưa từng có quốc tịch vì cha mẹ nuôi không nộp đơn N-600. Ông bị trục xuất tháng 8/2025, nay làm đầu bếp ở Vũng Tàu. “Giờ tôi ở Việt Nam, không gia đình, không tiền, không nói được tiếng Việt,” ông nói.
- Đỗ Phi Long, 60 tuổi: người con lai rời Việt Nam năm 1989, bị thu hồi thẻ xanh sau một lần bị bắt vì lái xe khi say rượu năm 2007. Ông về đến Hà Nội tháng 8/2025, nay mở quán cà phê ở Đồng Nai. Ông nói tuy nghèo hơn nhưng vui vì được về quê và thấy “tự do hơn”.
Công an TP.HCM cho biết một số người trở về gặp khó khăn khi làm lại giấy tờ tùy thân, liên lạc người thân, tìm chỗ ở và việc làm. Việt Nam chưa có chương trình hỗ trợ tài chính chính thức cho người bị trục xuất. Sự giúp đỡ hiện chủ yếu đến từ các tổ chức phi chính phủ và tình nguyện viên.
Nếu bạn hoặc người thân có lệnh trục xuất, hãy tham khảo ý kiến luật sư di trú có giấy phép. Bài viết chỉ mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý.
