Lừa đảo “lấy lại tiền” đang nhắm vào chính những người vừa bị lừa. FBI cảnh báo trong thông báo công cộng I-072026-PSA ngày 20/7/2026 rằng kẻ gian mạo danh nhân viên FBI và Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet (IC3) để hứa thu hồi tiền mất. Ngày 3/8/2026, Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) cũng ra cảnh báo tương tự.
Thủ đoạn như thế nào
Theo FBI, kẻ gian thường liên lạc qua email, điện thoại, mạng xã hội hoặc quảng cáo trên diễn đàn. Chúng nói có thể giúp lấy lại tiền đã mất, nhưng thực chất là để lấy thêm tiền hoặc thông tin cá nhân.
- Bám theo nạn nhân: khi nạn nhân nói sẽ báo cảnh sát, một người tự xưng đặc vụ FBI liên lạc qua Facebook Messenger, rồi chuyển sang Telegram, gửi đường link để “cập nhật hồ sơ IC3”. Link này có thể chứa mã độc hoặc đánh cắp thông tin tài chính.
- Trang web IC3 giả: giao diện giống hệt trang thật, nhưng chỉ có mẫu khai báo hoạt động. Sau khi điền tên, số điện thoại, email và số tiền mất, nạn nhân nhận một “mã hồ sơ” và lời hứa sẽ có người liên lạc.
- Video giả bằng trí tuệ nhân tạo (AI): kẻ gian dùng video và giọng nói giả, kể cả hình ảnh giả của một lãnh đạo cấp cao FBI, để quảng bá trang web giả. Chúng còn giả số gọi đến cho giống cơ quan nhà nước.
- Gây sức ép: dùng nỗi sợ, sự khẩn cấp và cảm xúc để nạn nhân hành động vội.
FTC cho biết kẻ gian còn mua danh sách những người từng bị lừa. Chúng xưng là cơ quan chính phủ, kể cả FTC, hội bảo vệ người tiêu dùng hoặc văn phòng luật sư, rồi đòi “phí giữ chỗ”, “phí xử lý” hoặc “phí hành chính” trước khi “hoàn tiền”.
Những điều cơ quan thật không bao giờ làm
- IC3 không có tài khoản mạng xã hội và không thu hồi tiền qua Facebook, Telegram hay ứng dụng tương tự.
- IC3 không liên lạc với người dân qua điện thoại, email, mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin hay diễn đàn. Nếu cần thêm thông tin, văn phòng FBI địa phương hoặc cơ quan công lực sẽ liên hệ.
- IC3 không bao giờ đòi tiền để giúp lấy lại tiền.
- Theo FTC, cơ quan chính phủ và tổ chức hợp pháp không đòi tiền hay thông tin tài khoản ngân hàng để giúp hoàn tiền.
Vì sao người Việt cần đặc biệt cảnh giác
Theo lời khai của FTC trước Ủy ban Kinh tế Liên hợp Quốc hội ngày 25/3/2026, người dân Mỹ báo mất 15,9 tỷ USD vì lừa đảo trong năm 2025, với 3 triệu đơn trình báo. Lừa đầu tư gây thiệt hại lớn nhất, 7,9 tỷ USD. Mạo danh là loại được báo nhiều nhất, hơn 1 triệu trường hợp, thiệt hại hơn 3,5 tỷ USD.
Cộng đồng người Việt dễ bị tấn công “lần hai” vì nhiều người từng mất tiền qua các vụ đầu tư tiền ảo kiểu “nuôi heo” (pig butchering), hụi hoặc mô hình Ponzi. Khi đã mất tiền, nạn nhân rất mong lấy lại, và đây chính là điểm yếu kẻ gian khai thác. Người lớn tuổi, ít tiếng Anh, khó phân biệt trang web thật – giả lại càng dễ bị lừa.
Cách tự bảo vệ
- Tự gõ địa chỉ www.ic3.gov vào trình duyệt. Không bấm vào kết quả “được tài trợ” (sponsored) trên Google. Kiểm tra địa chỉ trang web kết thúc bằng .gov.
- Không trả trước bất kỳ khoản phí nào cho người hứa lấy lại tiền. Trả tiền chỉ khiến mất thêm.
- Không gửi tiền, thẻ quà tặng (gift card) hay tiền ảo cho người chỉ quen qua mạng hoặc điện thoại.
- Muốn kiểm tra ai đó có thật là nhân viên nhà nước không, hãy tự tìm số điện thoại trên trang chính thức của cơ quan đó. Không gọi lại số do người lạ đưa.
- Cẩn thận với video gây xúc động mạnh. Dấu hiệu video giả: tay, mặt bị méo, bóng đổ lạ, giọng nói trễ, cử động không tự nhiên, tên hoặc email sai chính tả.
- Tra tên người hoặc công ty kèm các từ “complaint”, “scam”, “review” trước khi tin.
Báo lừa đảo ở đâu cho đúng?
- Báo lừa đảo qua mạng cho FBI: chỉ tại www.ic3.gov. Ghi lại tên, website, email, số điện thoại, ngày giờ, số tiền, số tài khoản, địa chỉ ví tiền ảo.
- Báo cho FTC tại reportfraud.ftc.gov. Từ tháng 11/2023, FTC nhận trình báo bằng nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt, và có tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Việt.
- Báo thêm cho văn phòng Tổng Chưởng lý (Attorney General) tiểu bang nơi mình sống, theo khuyến nghị của FTC.
- Người từ 60 tuổi trở lên cần hỗ trợ: gọi Đường dây Công lý cho Người cao niên của Bộ Tư pháp Mỹ 1-833-FRAUD-11 (1-833-372-8311).
- Nếu vừa chuyển tiền: liên hệ ngay ngân hàng hoặc dịch vụ chuyển tiền để xin chặn hoặc hoàn giao dịch.
Đọc thêm: Lừa nhận vàng 2,5 triệu USD: người Trung Quốc lãnh án. Xem thêm tin người Việt tại Mỹ.
Nguồn tin
- FBI/IC3 – FBI Warns of Scammers Impersonating the IC3 (I-072026-PSA, 20/7/2026)
- FTC – Have you lost money to a scam? Watch for scammers who say they can help (3/8/2026)
- FTC – FTC testifies before Joint Economic Committee (25/3/2026)
- FTC – FTC adds support for consumers in multiple languages (11/2023)
- FTC – Tài liệu nhận biết, phòng tránh và báo cáo lừa đảo (tiếng Việt)
