Học khu Portland Public Schools (PPS) ở Oregon đề nghị dời chương trình song ngữ tiếng Việt khỏi trường tiểu học Rose City Park, và nhiều gia đình Việt đang yêu cầu giữ nguyên. Hội đồng giáo dục sẽ biểu quyết về kế hoạch chung vào ngày 15/12/2026.

Chương trình song ngữ tiếng Việt ở Portland, gọi tắt là VDLI, dạy học sinh theo tỷ lệ nửa tiếng Anh, nửa tiếng Việt. Theo kế hoạch Tổng giám đốc học khu Kimberlee Armstrong công bố hôm 13/11, Rose City Park sẽ đóng cửa vào mùa thu 2028 và chương trình sẽ chuyển sang trường Vestal.
Kế hoạch đóng 10 trường
Học khu dự báo thiếu hụt ngân sách 65 triệu đô la cho năm học 2027-28, trong lúc số học sinh ghi danh giảm. Hồ sơ của học khu mô tả kế hoạch là việc đóng và sáp nhập 10 trường tiểu học trong hai năm, đổi một số trường K-8 thành K-5 và điều chỉnh ranh giới trường học.
Bản đề nghị mới nhất thu hẹp phương án hồi tháng 10, vốn có thể đóng tới 14 trường. Học khu cũng nói kế hoạch này không xóa hết khoản thiếu hụt, nên sẽ còn phải cắt giảm thêm.
Rose City Park nằm trong nhóm đóng cửa năm 2028, cùng với Lewis, Marysville, Woodmere và Irvington. Trường vẫn mở hết năm học 2027-28. Học sinh chương trình tiếng Anh thường của Rose City Park được đề nghị chuyển sang trường Scott.
Vì sao phụ huynh phản đối
Hội Kinh tế Giáo dục và Văn hóa Oregon-Việt Nam (OVEECA) gửi thư ngày 4/11 cho bà Armstrong và hội đồng giáo dục, phản đối việc chuyển sang Vestal. Thư do bà Thuy Vu, đồng sáng lập hội kiêm phụ huynh của hai học sinh VDLI, cùng ba cán sự khác ký tên.
Thư nêu ba lý do. Thứ nhất là lịch sử: người tị nạn Việt Nam đầu tiên ở Portland được bố trí chỗ ở gần Halsey Square năm 1975, rồi cộng đồng mọc lên quanh đại lộ Sandy. Thư gọi khu này là “Little Saigon” của Portland.
Thứ hai là đường học. Hiện học sinh VDLI học tiếp lên trường trung học Roseway Heights, rồi trường McDaniel High School, tất cả gần nhau. Học sinh thường đi bộ về Rose City Park dự lễ Trung Thu và Tết. Còn học sinh sống quanh Vestal thường học lên Harrison Park Middle.
Thứ ba là việc đi lại. Vestal xa hơn đối với nhiều gia đình hiện nay, và một số người nói họ có thể rút con khỏi chương trình nếu bị dời. Thư còn cho rằng việc dời chương trình mâu thuẫn với chính sách bình đẳng giáo dục chủng tộc của học khu.
Một lá thư khác, có chữ ký của 87 gia đình, kêu gọi học khu cân nhắc lại. Thư viết rằng chương trình giúp trẻ mới đến Mỹ theo kịp việc học và giúp phụ huynh nói chuyện với thầy cô mà không cần thông dịch. Các gia đình cho biết đây được cho là chương trình song ngữ tiếng Việt thứ hai trên toàn nước Mỹ. Họ cũng đề nghị học khu hoãn quyết định để lấy thêm ý kiến.
Học khu nói gì
Học khu cho rằng Vestal gần nơi ở của nhiều gia đình nói tiếng Việt. Hồ sơ của học khu cho biết từ năm học 2028-29, Vestal vẫn giữ chương trình English Scholar và thêm VDLI, khoảng 3 đến 4 lớp mỗi khối, một số lớp có thể ghép khối.
Vestal hiện có sức chứa 516 học sinh và ghi danh 287 em trong năm học 2026-27, tức khoảng 57%. Nếu giữ nguyên, số học sinh được dự báo giảm từ 294 xuống 279 vào năm 2031-32. Với kế hoạch mới, con số tăng lên 455.
Học khu dự kiến số chỗ học VDLI không đổi và nói sẽ mở rộng tuyến xe buýt để mọi học sinh trong chương trình, không chỉ em nói tiếng Việt ở nhà, đều đi được. Học sinh lớp K đến lớp 4 đang học VDLI ở Rose City Park có thể ghi danh VDLI ở Vestal, hoặc rời chương trình và học trường theo địa chỉ nhà. Quan chức học khu cũng nói chương trình song ngữ không phải là điều luật bắt buộc phải có.
Chương trình này đã có sẵn khó khăn trước đợt đóng trường. Hồi tháng 10/2025, phụ huynh phản ánh một lớp 1 gồm 30 học sinh chỉ có một giáo viên tiếng Việt lo cả phần tiếng Anh. Học khu khi đó nói số học sinh quá ít để thêm giáo viên, và cho biết thiếu hụt ngân sách và hưu bổng đè nặng. Vì vậy một số phụ huynh lo rằng chương trình sau khi dời sẽ mất thêm học sinh.
Phụ huynh có thể làm gì
Quyết định cuối cùng thuộc về hội đồng giáo dục vào ngày 15/12. Trước đó, học khu nói sẽ lấy thêm ý kiến công chúng. Lịch họp, trang hỏi đáp và hồ sơ đầy đủ của kế hoạch có trên trang pps.net/rightsize của học khu.
Phụ huynh có con trong chương trình nên làm ba việc cụ thể. Đọc hồ sơ trường Vestal trên trang trên để biết chương trình sẽ vận hành thế nào năm 2028-29. Hỏi thẳng học khu về tuyến xe buýt từ nhà mình đến Vestal. Gửi ý kiến bằng văn bản cho hội đồng giáo dục trước ngày biểu quyết, nêu rõ địa chỉ nhà và việc đi lại của con.
Nếu con đang học lớp K đến lớp 3, các em còn thời gian trước khi thay đổi bắt đầu, vì kế hoạch chỉ có hiệu lực từ năm học 2028-29. Hồ sơ của học khu nói bộ khung hỗ trợ chuyển trường sẽ được công bố vào tháng 12.
Hiện chưa có thông tin về việc học khu có điều chỉnh phần đề nghị liên quan đến VDLI sau các lá thư phản đối hay không.





