Bộ Lao động Mỹ hôm 16/11 công bố đề xuất viết lại toàn diện quy trình PERM, bước chứng nhận lao động mà người xin thẻ xanh diện việc làm (EB-2 và EB-3) phải qua. Văn bản dự kiến đăng trên Công báo Liên bang hôm nay, 17/11, kèm thời hạn góp ý công khai 60 ngày. Đây là lần sửa đổi quy định PERM lớn đầu tiên kể từ năm 2004.

Đề xuất mang tên “Hiện đại hóa phép thử thị trường lao động và tăng bảo vệ người lao động Mỹ trong chương trình PERM” (hồ sơ ETA-2026-0133). Văn bản đã qua vòng duyệt của Nhà Trắng ngày 23/10. Điều quan trọng cần nhớ: đây mới là đề xuất, chưa phải luật. Mọi hồ sơ hiện nay vẫn xử lý theo quy định cũ, kể cả yêu cầu đăng báo giấy.
Những thay đổi chính được đề xuất
- Bỏ Schedule A. Danh sách nghề được miễn thử thị trường lao động, gồm điều dưỡng, vật lý trị liệu và các trường hợp khả năng đặc biệt trong khoa học, nghệ thuật, biểu diễn, sẽ bị xóa. Những người này phải qua PERM đầy đủ như mọi ứng viên khác.
- Bỏ quảng cáo báo in. Thay vào đó là đơn đặt việc qua cơ quan lao động tiểu bang, quảng cáo trên website của công ty, ít nhất một trang việc làm bên ngoài, mạng xã hội mà công ty dùng cho vị trí tương tự, và một hoạt động như hội chợ việc làm hoặc đăng ở phòng việc làm của trường đại học.
- Quảng cáo dài hơn, hồ sơ chi tiết hơn. Quảng cáo phải chạy tối thiểu 90 ngày, và việc tuyển dụng phải kết thúc 30 đến 60 ngày trước khi nộp hồ sơ, thay cho cửa sổ 180 ngày hiện nay. Báo cáo tuyển dụng và hồ sơ của mọi ứng viên Mỹ phải nộp kèm.
- Chặn nộp hồ sơ sau sa thải. Công ty đã sa thải lao động Mỹ cùng nghề hoặc nghề tương tự trong khu vực trong vòng hai năm sẽ không được nộp PERM. Nếu sa thải xảy ra sau khi nộp, phải báo trong 5 ngày làm việc và chào việc cho người bị sa thải.
- Nộp hồ sơ điện tử, kiểm toán và phạt nặng hơn. Mọi khai báo được ký dưới hình phạt khai man, Bộ Lao động có thể kiểm toán bất kỳ hồ sơ nào với thời hạn trả lời tối đa 30 ngày, và công ty, luật sư hay đại diện vi phạm có thể bị cấm tham gia tới 3 năm. Bộ Lao động cũng hỏi ý kiến về việc nâng mức cấm tối đa lên 5 hoặc 10 năm.
Vì sao Schedule A là điểm nóng với người Việt
Với cộng đồng người Việt ở Mỹ, hai nhóm nên đọc kỹ nhất là điều dưỡng và kỹ sư. Điều dưỡng hiện thuộc Schedule A, nên hồ sơ thường đi nhanh hơn vì không cần quảng cáo tuyển dụng. Nếu mục này bị bỏ, họ sẽ phải qua cùng quy trình với phần còn lại, tốn thêm thời gian và công sức cho công ty bảo lãnh. Nhóm thứ hai là người đang giữ visa H-1B và chờ thẻ xanh, vì PERM là bước đầu để gia hạn H-1B vượt mốc sáu năm.
Rủi ro thực tế lớn nhất là chậm trễ chứ không phải bị từ chối. Quy định về sa thải chẳng hạn có thể khiến một công ty vừa cắt giảm nhân sự ở cùng khu vực phải ngưng nộp PERM tới hai năm, ảnh hưởng cả nhân viên không liên quan gì tới đợt cắt giảm đó.
Khi nào các thay đổi có hiệu lực
Chưa có ngày chính thức. Sau thời hạn góp ý 60 ngày, dự kiến kết thúc khoảng 16/1/2027, Bộ Lao động sẽ xem xét ý kiến, có thể sửa đề xuất rồi mới ban hành quy tắc cuối cùng. Một hãng luật tính kịch bản sớm nhất là quy tắc cuối cùng ra giữa tháng 2/2027 và có hiệu lực giữa tháng 4, nhưng đây là kịch bản lạc quan; một hãng khác ước tính phải mất ít nhất sáu đến tám tháng.
Đề xuất cũng nêu một giai đoạn chuyển tiếp. Theo bản mô tả, hồ sơ PERM và yêu cầu xác định mức lương hiện hành nộp trước ngày thứ 90 sau khi quy tắc cuối cùng được đăng sẽ tiếp tục theo luật cũ. Hồ sơ nộp sau mốc đó sẽ theo luật mới. Cách mô tả thời gian trong các bản phân tích chưa hoàn toàn thống nhất, nên con số chính xác cần đọc trong văn bản đăng Công báo.
Nên làm gì ngay bây giờ
- Nếu đang ở giai đoạn xin mức lương hiện hành hoặc quảng cáo tuyển dụng, hỏi công ty và luật sư xem hồ sơ có thể nộp sớm theo luật hiện hành hay không.
- Người làm điều dưỡng hoặc ngành thuộc Schedule A nên hỏi luật sư xem có nên đẩy nhanh hồ sơ trước khi quy tắc mới có hiệu lực.
- Giữ đầy đủ giấy tờ về nơi làm việc, kể cả vị trí làm từ xa hay kết hợp, vì đề xuất đòi khai chi tiết hơn.
- Công ty hoặc cá nhân có thể gửi ý kiến cho Bộ Lao động theo số hồ sơ ETA-2026-0133 trước hạn góp ý.
Công ty được cho là sẽ tiết kiệm tiền quảng cáo vì bỏ báo giấy: Bộ Lao động ước tính chi phí đăng bình quân hiện nay khoảng 1.362 đô cho mỗi hồ sơ. Nhưng thời gian và nhân lực cho tuyển dụng, theo dõi ứng viên và lưu hồ sơ sẽ tăng, nên tổng chi phí có thể tăng hoặc giảm tùy quy mô tuyển dụng của từng công ty.
Đọc thêm: USCIS siết xét “đạo đức tốt” khi nhập tịch: nuôi con, trợ cấp, bảo lãnh bị soi kỹ
Bài viết mang tính thông tin, không phải tư vấn pháp lý. Hồ sơ cụ thể nên được luật sư di trú đánh giá.





