MỚI NHẤTThượng đỉnh Trump, Tập Cận Bình, Putin ở Thâm Quyến: các hồ sơ và tác động

Quận Cam điều tra 2 nhân viên Sheriff nghi mật báo ICE bắt người vào thăm tù

NGHE BÀI VIẾTBấm nút ▶ bên dưới để nghe đọc toàn bộ bài (khoảng 5 phút). Bà con có thể vừa nghe vừa làm việc khác.
Giọng đọc AI tự động, có thể phát âm chưa chuẩn một số tên riêng.

Sở Cảnh sát trưởng Quận Cam (OCSD) cho hai nhân viên nghỉ việc có lương để điều tra xem họ có vi phạm luật California hay quy định của sở khi nói chuyện với các nhân viên ICE ngay trước lúc một người đàn ông bị bắt tại sân nhà tù hạt ở Santa Ana vào ngày 31/10. Cảnh sát trưởng Don Barnes công bố vụ việc trong thông cáo ngày thứ Sáu 13/11, sau khi sở nhận một khiếu nại hôm 3/11. Hai nhân viên là một deputy và một sheriff’s special officer (SSO); sở chưa nêu tên.

Thành phố Santa Ana, California (ảnh minh họa)
Thành phố Santa Ana, California (ảnh minh họa). Ảnh: Pupusareawesome / Wikimedia Commons (CC0)

Đoạn video giám sát cho thấy điều gì

Theo mô tả của sở dựa trên video giám sát, ngày 31/10, tức đêm Halloween, các nhân viên ICE đậu một chiếc SUV đen không đánh dấu trên đường công cộng bên ngoài nhà tù. Một deputy và một SSO đi ra từ Trung tâm Tiếp nhận và Thả (Intake Release Center), tiến lại chiếc xe và nói chuyện với người trong xe khoảng năm giây.

Sau khi hai nhân viên rời đi, một xe thứ hai của ICE đến. Các nhân viên liên bang từ cả hai xe bước vào sân công cộng bên ngoài lối vào dành cho khách thăm nuôi và bắt một người đàn ông trông như đang trốn ở đó.

Sở chưa nêu danh tính người bị bắt, lý do bị bắt, và không nói ông có vừa được thả khỏi nhà tù hay không. Mọi câu hỏi về vụ bắt và hành động của ICE được chuyển cho phía liên bang. Theo truyền thông địa phương, ông đến thăm con trai đang bị giam, và gia đình ông cho biết họ đang gây quỹ thuê luật sư di trú.

Nghỉ việc có lương chưa phải kết luận

Cả hai nhân viên bị cho nghỉ việc có lương ngay lập tức trong lúc sở điều tra nội bộ. Đây là biện pháp thông thường và không phải là kết luận có sai phạm. Kết quả có thể đi từ không phát hiện sai phạm đến kỷ luật, nếu điều tra xác định thông tin đã được chia sẻ trái luật với cơ quan di trú liên bang.

Trong thông cáo, ông Barnes nói ông sẽ hợp tác đầy đủ với ICE trong phạm vi luật cho phép, nhắm vào những người phạm tội nghiêm trọng quay lại cộng đồng nơi họ gây hại. Ông cũng nói nhân viên nào hành động ngoài luật hoặc quy định của sở sẽ bị xử lý tương xứng. Ông nhấn mạnh sở thực thi pháp luật bình đẳng bất kể quốc tịch, và muốn người dân yên tâm báo án, nhờ giúp đỡ hay vào thăm thân nhân trong tù mà không sợ vì tình trạng di trú.

Luật SB 54 cho phép và cấm điều gì

Điểm mấu chốt của vụ việc là Đạo luật Giá trị California (SB 54), có hiệu lực từ năm 2017. Luật này nói chung cấm các cơ quan tiểu bang và địa phương dùng nguồn lực công để hỗ trợ thi hành luật di trú liên bang. Ví dụ, sở không được giữ ai chỉ vì lý do di trú, và bị hạn chế trong việc chia sẻ một số thông tin cá nhân với ICE.

Luật có ngoại lệ hẹp. Sở Sheriff có thể thông báo cho ICE khi một tù nhân có lệnh giữ di trú và từng bị kết án một số trọng tội nghiêm trọng sắp được thả, để nhân viên liên bang đón họ bên ngoài nhà tù. Năm ngoái, theo số liệu của sở, OCSD đã thông báo cho ICE về hơn 300 người sắp ra tù, và ICE đã bắt giữ 271 lần. Vấn đề của vụ này là liệu cuộc trao đổi ngoài sân có nằm trong ngoại lệ đó hay không; theo truyền thông địa phương, người bị bắt là khách đến thăm con trai đang bị giam.

Ông Barnes từng công khai chỉ trích các luật “thành phố trú ẩn” của tiểu bang, nhưng nói sở sẽ tuân thủ luật. Những người ủng hộ SB 54 cho rằng việc tuân thủ nghiêm là cần thiết để giữ lòng tin giữa cộng đồng di dân và cảnh sát; những người chỉ trích cho rằng các giới hạn chia sẻ thông tin gây khó cho việc truy tìm người vi phạm luật nhập cư.

Bối cảnh: căng thẳng quanh ICE ở Quận Cam

Vụ việc diễn ra giữa lúc các tổ chức hỗ trợ di dân cảnh báo về đợt tăng cường hoạt động ICE 45 ngày khắp Nam California. Cùng tuần, các ủy viên giám sát của Cảnh sát Santa Ana yêu cầu mở cuộc điều tra việc bắt hai người quan sát ICE bên ngoài trụ sở cảnh sát hồi tháng trước. Văn phòng Biện lý và phân tích pháp lý của thành phố đều cho rằng chưa đủ bằng chứng để truy tố hai người này. Cảnh sát trưởng Santa Ana Robert Rodriguez cho biết sở đang xem xét lại vụ bắt, gồm cả quá trình ra quyết định và việc bảo vệ quyền hiến định.

Nếu bạn hoặc người thân bị tiếp cận bởi nhân viên ICE

  • Bạn có quyền giữ im lặng và không phải trả lời câu hỏi về nơi sinh hay tình trạng cư trú.
  • Không ký bất kỳ giấy tờ nào khi chưa gặp luật sư di trú.
  • Trong nhà, nhân viên di trú thường cần lệnh do thẩm phán ký mới được vào nếu bạn không đồng ý; lệnh hành chính của chính ICE không có giá trị đó.
  • Ở nơi công cộng như sân hay bãi đậu xe, quy định khác với trong nhà, nên điều quan trọng nhất là biết quyền im lặng và quyền gặp luật sư.
  • Gia đình nên có sẵn số điện thoại luật sư di trú, và cử một người giữ giấy tờ, lo việc trông con nếu một thành viên bị giữ.

Cuộc điều tra nội bộ của OCSD chưa có thời hạn hoàn thành, và vụ việc chưa có kết luận.

Đọc thêm: ICE bắt thợ nail ở Lemon Grove: chủ tiệm, thợ nail người Việt cần biết quyền gì

Về tác giả:

Văn Minh là biên tập viên của Tin Người Việt, theo dõi tin di trú, visa, pháp luật và đời sống cộng đồng người Việt ở Mỹ, Úc, Anh, Canada, châu Á và châu Âu. Mỗi bài viết được đối chiếu với thông cáo của cơ quan chính phủ, cảnh sát, tòa án và báo địa phương trước khi đăng. Góp ý, đính chính: xha.nel5286@gmail.com