Một người đàn ông gốc Việt ở Braintree, tiểu bang Massachusetts, đã dùng danh tính của một em bé qua đời để làm lính cứu hỏa trong nhiều tháng. Ngày 9/7/2025, ông Truong Nguyen, 50 tuổi, bị tòa liên bang ở Boston tuyên 25 tháng tù vì gian lận hộ chiếu và đánh cắp danh tính, sau đó sẽ bị trục xuất, theo thông cáo của Văn phòng Biện lý Liên bang Massachusetts.
Diễn biến vụ việc
Theo hồ sơ, Truong Nguyen sang Mỹ từ Việt Nam năm 1979 với tư cách thường trú nhân. Năm 1991 ông bị kết tội trộm đột nhập cấp độ hai. Năm 1995, ông bị tước thường trú và có lệnh trục xuất, nhưng trên thực tế chưa từng bị đưa về Việt Nam.
Năm 2010, ông bị bắt dưới tên Truong X. Nguyen vì bị cáo buộc lấy hơn 46.000 USD của công đoàn lính cứu hỏa thị trấn Norwell, nơi ông là một thành viên ban điều hành.
Sau đó, ông chuyển sang sống bằng danh tính của “HH”, một em bé chết ở Boston năm 2002 khi mới 13 tuổi. Với tên này, ông lấy bằng lái xe Massachusetts (2018, 2019, 2023), thẻ An sinh Xã hội (2018), chứng chỉ cấp cứu EMT năm 2021 và chứng chỉ paramedic năm 2023.
Từ tháng 11/2023 đến tháng 1/2024, ông học tại Học viện Cứu hỏa Massachusetts rồi làm việc cho Sở Cứu hỏa Melrose. Tháng 3/2023, ông tới bưu điện Weymouth xin hộ chiếu dưới tên HH. Cơ quan Hộ chiếu Boston phát hiện hồ sơ khai tử của em HH nên không cấp. Ông bị bắt vào tháng 5/2024.
Xử lý pháp lý
Tháng 9/2024, đại bồi thẩm đoàn liên bang truy tố ông. Tháng 3/2025, ông nhận tội. Tại phiên nhận tội, ông khai dưới lời thề rằng danh tính thật của mình là Truong Nguyen. Thẩm phán Denise J. Casper tuyên 25 tháng tù, sau đó là trục xuất.
Vụ án do Cơ quan An ninh Ngoại giao (DSS) thuộc Bộ Ngoại giao điều tra, với sự hỗ trợ của sở cứu hỏa Melrose, cảnh sát Braintree, Melrose và văn phòng biện lý hai quận Middlesex và Norfolk.
Gian lận hộ chiếu bị phạt ra sao?
- Khai gian khi xin hộ chiếu: theo thông cáo, mức tối đa là 10 năm tù, 3 năm quản chế và phạt tới 250.000 USD.
- Đánh cắp danh tính nghiêm trọng (aggravated identity theft): bắt buộc tối thiểu 2 năm tù, cộng thêm vào án của tội chính. Thẩm phán không được giảm phần 2 năm này.
- Trục xuất sau khi mãn án: người không có quốc tịch phạm tội gian lận giấy tờ thường bị đưa vào thủ tục trục xuất sau khi thụ án, như thông cáo đã nêu.
Một điểm ít người biết: hệ thống nhận diện khuôn mặt của Sở Lộ giới Massachusetts (RMV) đã phát hiện ông có giấy phép dưới hai tên từ năm 2018. Khi đó ông khẳng định danh tính HH là thật và RMV khép hồ sơ. Chỉ đến khi xin hộ chiếu, hồ sơ khai tử mới làm lộ chuyện.
Bối cảnh: người Việt có lệnh trục xuất cũ
Hoàn cảnh của Truong Nguyen giống nhiều người Việt sang Mỹ trước năm 1995 rồi phạm tội: có lệnh trục xuất nhưng nhiều năm không bị đưa về. Lý do là thỏa thuận Mỹ – Việt năm 2008 về hồi hương quy định không áp dụng cho người đến Mỹ trước ngày 12/7/1995, nên Việt Nam thường không nhận lại nhóm này. Theo tài liệu của tổ chức Collective Freedom, bản ghi nhớ mới tháng 11/2020 và tuyên bố hợp tác tháng 2/2025 đã mở đường cho việc trục xuất cả nhóm “trước 95”.
Sống “chờ” với lệnh trục xuất cũ là tình trạng rất bấp bênh. Tìm cách thoát bằng giấy tờ giả, như trong vụ này, chỉ khiến hậu quả nặng thêm: vừa ở tù, vừa bị trục xuất.
Góc nhìn Tin Người Việt
Điều khiến vụ việc gây sốc là nạn nhân bị lấy danh tính là một đứa trẻ đã mất, và gia đình em phải biết rằng tên con mình bị dùng suốt nhiều năm. Ngoài ra, người mạo danh đã được giao làm cứu hỏa, cấp cứu, công việc đòi hỏi kiểm tra lý lịch kỹ lưỡng.
Bài học cho cộng đồng: giấy tờ cấp bởi tiểu bang không bảo đảm an toàn nếu dựa trên danh tính giả. Các cơ quan liên bang như Bộ Ngoại giao có thể đối chiếu hồ sơ khai tử, và hành vi gian lận có thể bị lộ sau nhiều năm.
Người có lệnh trục xuất cũ nên làm gì?
- Người có lệnh trục xuất cũ hoặc tiền án nên gặp luật sư di trú có giấy phép trước khi làm bất kỳ hồ sơ nào với chính phủ (hộ chiếu, thẻ xanh, nhập tịch).
- Có thể tìm luật sư hoặc tổ chức pháp lý được công nhận qua danh sách chính thức của Bộ Tư pháp (EOIR) trên trang justice.gov/eoir.
- Gia đình có người thân qua đời nên báo khai tử đầy đủ cho cơ quan An sinh Xã hội để hạn chế nguy cơ danh tính bị lợi dụng.
- Nghi ngờ gian lận hộ chiếu, visa có thể báo cho Cơ quan An ninh Ngoại giao qua trang chính thức của Bộ Ngoại giao Mỹ (state.gov).
Đọc thêm: John Wayne: hai người bị cáo buộc dùng hộ chiếu người khác. Xem thêm tin người Việt tại Mỹ.
Nguồn tin
- Bộ Tư pháp Mỹ (Massachusetts) – Vietnamese National Sentenced to Prison for Using Stolen Identity of Deceased Child
- Bộ Tư pháp Mỹ (Massachusetts) – Vietnamese National Pleads Guilty to Using Stolen Identity of Deceased Individual
- Collective Freedom – Southeast Asians and Mass Deportation: A Timeline
