Quan hệ Việt Nam – Úc được bàn kỹ tại hội nghị thường niên 2026 của Viện Chính sách Úc – Việt (AVPI), tổ chức ở Sydney, tiểu bang New South Wales, ngày 15/10/2026. Theo VietnamPlus (TTXVN), quan chức, doanh nhân và học giả hai nước cùng nhìn nhận: thương mại và đầu tư song phương vẫn chưa tương xứng tiềm năng, và đã đến lúc chuyển từ thiện chí sang lộ trình cụ thể.
Hội nghị ở Sydney bàn gì
Hội nghị diễn ra sau chuyến thăm Úc của Tổng Bí thư Tô Lâm hồi tháng 8 và trước thời điểm Việt Nam đăng cai APEC năm 2027. Theo VietnamPlus, các đại biểu tập trung vào chuyển đổi số, phát triển kỹ năng, dòng dữ liệu an toàn và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Bà Peggy O’Neal, Hiệu trưởng danh dự (Chancellor) Đại học RMIT và là “Đại sứ doanh nghiệp Úc về Việt Nam” mới được bổ nhiệm, cho rằng thương mại và đầu tư hai bên còn dưới mức có thể đạt. Bà kêu gọi hai nước “đi từ thiện chí đến lộ trình cụ thể”.
Bà nêu ba ưu tiên: đầu tư hai chiều, hợp tác gắn với APEC 2027 và tận dụng nhiều hơn mối liên kết giữa người dân hai nước. Theo bà, Việt Nam cần vốn, kỹ năng, công nghệ, hạ tầng và kinh nghiệm chuyển đổi năng lượng.
Các bên nói gì
- Đại sứ Úc tại Việt Nam Gillian Bird nhắc tới ba tuyên bố chung ký trong chuyến thăm tháng 8 và nhấn mạnh tự cường kinh tế “không có nghĩa là cô lập”.
- Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney Nguyễn Thanh Tùng nêu bốn ưu tiên: đa dạng hóa thương mại và đầu tư, năng lượng và chuyển đổi xanh, khoa học – công nghệ, phát triển nguồn nhân lực.
- Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại New South Wales Anoulack Chanthivong nói Việt Nam đang trở thành đối tác ngày càng quan trọng của Úc và của tiểu bang này.
- Ông Craig Emerson, Chủ tịch điều hành Trung tâm Nghiên cứu APEC của Úc, đề nghị hai nước dùng APEC 2027 để thúc đẩy các sáng kiến hợp tác cụ thể.
- Tiến sĩ Lê Thu Hương, Chủ tịch Hội đồng cố vấn AVPI, cho rằng Úc có thể đóng vai trò lớn hơn trong phát triển kinh tế và cải cách của Việt Nam.
Theo bài viết của VietnamPlus, hội nghị không công bố thỏa thuận mới nào được ký kết. Đây là diễn đàn chính sách, nhằm định hướng cho giai đoạn tới.
Bối cảnh: quan hệ Việt – Úc qua các con số
Theo trang thông tin quốc gia về Việt Nam của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT), hai nước nâng quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện ngày 7/3/2024. Đây là mức cao nhất trong hệ thống quan hệ đối ngoại của Việt Nam.
DFAT cho biết tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ hai chiều niên khóa 2024–2025 đạt 28,5 tỷ đô la (đơn vị tiền tệ theo cách trình bày của DFAT). Úc xuất sang Việt Nam năng lượng, sữa, thịt, lúa mì và ngũ cốc, bông và len, máy móc và dịch vụ chuyên môn.
Hai nước cùng là thành viên ba hiệp định thương mại tự do khu vực: AANZFTA (ASEAN – Úc – New Zealand), CPTPP và RCEP. Họ cũng có Chiến lược Tăng cường Gắn kết Kinh tế Úc – Việt Nam để chọn các ngành ưu tiên.
Cộng đồng người Việt ở Úc được gì?
Với cộng đồng người Việt ở Úc, đây không chỉ là chuyện ngoại giao. DFAT ghi nhận khoảng 281.000 người sinh ra tại Việt Nam đang sống ở Úc (số liệu năm 2022). Trong Điều tra Dân số 2021, tiếng Việt là ngôn ngữ được nói ở nhà phổ biến thứ tư tại Úc, chiếm 1,3% dân số.
Giáo dục là sợi dây lớn. Theo DFAT, năm 2025 có hơn 36.000 sinh viên Việt Nam đang học tại Úc. Việt Nam cũng là điểm đến ngắn ngày được người Úc ưa chuộng thứ 9.
Khi các diễn giả nhắc tới “liên kết giữa người dân” và “phát triển nguồn nhân lực”, đó chính là sinh viên, người lao động, gia đình đi lại hai nước và doanh nghiệp gốc Việt. Đây là những nhóm hưởng lợi trực tiếp nếu hợp tác được cụ thể hóa.
Góc nhìn Tin Người Việt
Điểm đáng chú ý nhất của hội nghị là sự thẳng thắn: chính phía Úc thừa nhận thương mại còn dưới tiềm năng. Nghĩa là còn dư địa cho doanh nghiệp gốc Việt ở Úc làm cầu nối, nhất là trong thực phẩm, giáo dục, dịch vụ chuyên môn và năng lượng sạch.
Mốc APEC 2027 tại Việt Nam được nhiều diễn giả nhắc tới. Các sáng kiến được chuẩn bị từ bây giờ có thể được công bố trong khuôn khổ APEC. Doanh nghiệp, hội đoàn và trường học nên theo dõi thông báo chính thức từ DFAT và Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Sydney.
Người muốn tìm hiểu thêm có thể xem trang thông tin Việt Nam trên dfat.gov.au, gồm các hiệp định thương mại và số liệu cập nhật. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên tra cứu ưu đãi thuế quan theo AANZFTA, CPTPP hoặc RCEP để chọn hiệp định có lợi nhất cho mặt hàng của mình.
Đọc thêm: Hiệp định thương mại Việt Nam – Mỹ: tiến độ đàm phán. Xem thêm tin Việt Nam và thế giới.
