Nhìn lại vụ 2 thực tập sinh Việt chết trong ống ngầm ở Shiga: sáng 26/5/2026, hai nam công nhân Việt Nam 25 và 27 tuổi, được cho là thực tập sinh kỹ năng, tử vong khi bị xi măng tràn vào trong một đường ống nước nông nghiệp sâu khoảng 12 mét ở thành phố Kusatsu, tỉnh Shiga. Theo đài Kansai TV, Yomiuri TV và MBS, cảnh sát đang điều tra với nghi vấn tội sơ suất nghề nghiệp gây chết người.
Diễn biến vụ tai nạn
Hiện trường là một công trường ở khu Nishi-Kusatsu, cách ga JR Kusatsu khoảng 1 km về phía nam. Công việc là bơm bê tông vào một đường ống nước nông nghiệp cũ nằm sâu dưới đất để bịt kín, vì ống không còn sử dụng.
Khoảng 10 giờ 30 sáng, một người ở công trường gọi cấp cứu. Theo Yomiuri TV, người gọi báo một công nhân “bị xi măng phủ, không còn thở” ở độ sâu 12 mét.
Hai người đàn ông được tìm thấy trong ống, tim và hô hấp đã ngừng. Họ được đưa đi bệnh viện nhưng không qua khỏi. Theo báo chí Nhật, lúc đó chỉ có hai người này làm việc bên trong đường ống.
Nguyên nhân tử vong và điều tra
Đêm 26 rạng sáng 27/5, cảnh sát khám xét công ty xây dựng phụ trách công trình và các địa điểm liên quan. Danh tính công ty chưa được cảnh sát công bố. Khi được hỏi, nhà thầu chính chỉ trả lời đang bị điều tra nên không thể nói gì.
Kết quả khám nghiệm cho thấy người 25 tuổi chết do ngạt thở, có thể vì nuốt phải xi măng. Nguyên nhân tử vong của người còn lại vẫn đang được xác định. Kansai TV cho biết xi măng dường như đã đột ngột tràn vào ống vì một lý do chưa rõ.
Cảnh sát đang làm rõ các biện pháp an toàn có được thực hiện đúng hay không. Đến nay, chưa thấy thông tin công bố về việc truy tố hay chuyển hồ sơ cho viện kiểm sát. Vụ việc vẫn đang được điều tra.
Bối cảnh: rủi ro của thực tập sinh ngành xây dựng
Người Việt là nhóm đông nhất trong chương trình thực tập sinh kỹ năng của Nhật. Xây dựng là một trong những ngành có nhiều tai nạn lao động nghiêm trọng nhất. Các tai nạn chết người trước đây, như ngã từ trên cao, đã dẫn tới việc cơ quan thanh tra lao động chuyển hồ sơ cả nhà thầu chính lẫn nhà thầu phụ.
Nhật đang chuẩn bị thay chương trình thực tập sinh bằng chế độ “Đào tạo và Tuyển dụng” (Ikusei Shuro) mới, với mục tiêu tăng quyền lợi và bảo vệ người lao động. Tuy vậy, an toàn ở công trường vẫn phụ thuộc lớn vào từng doanh nghiệp.
Ảnh hưởng tới người Việt và điều nên biết
Với gia đình có con em đang làm xây dựng ở Nhật, một vài điều nên nhắc nhở:
- Người lao động có quyền từ chối làm việc ở nơi nguy hiểm khi chưa được hướng dẫn an toàn và trang bị bảo hộ, như dây an toàn hay thiết bị đo khí ở không gian kín.
- Khi bị ép làm việc không an toàn, có thể báo với nghiệp đoàn quản lý, Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động (Rodo Kijun Kantokusho) tại địa phương, hoặc Tổ chức Đào tạo Thực tập sinh Kỹ năng Ngoại quốc (OTIT), nơi có tư vấn bằng tiếng Việt.
- Tai nạn trong giờ làm thuộc diện bảo hiểm tai nạn lao động (Rosai), kể cả với người nước ngoài. Gia đình nạn nhân có thể nhờ Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật (vnembassy-jp.org) hỗ trợ thủ tục.
