Nhật Bản và Việt Nam đang xem xét một hiệp định thông báo bắt giữ, cho phép chính phủ mỗi nước báo cho nước kia khi bắt hoặc giam giữ công dân của họ, kể cả khi người bị bắt không đồng ý, theo Japan Times ngày 3/11/2026 dẫn các nguồn tin. Chưa có thỏa thuận nào được ký; hai bên mới ở giai đoạn cân nhắc.
Thỏa thuận này nói gì
Theo bản tin, mục đích là tăng sức răn đe trong bối cảnh số vụ liên quan công dân Việt Nam tại Nhật tăng. Một quan chức Nhật nói việc báo ngay về nước “có thể trở thành yếu tố răn đe đáng kể”, vì lực lượng an ninh Việt Nam mạnh. Phạm vi vụ việc được thông báo vẫn đang bàn.
Theo Japan Times, Thủ tướng Sanae Takaichi và ông Tô Lâm, Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước, dự kiến xác nhận ý định ký thỏa thuận tại cuộc gặp thứ Hai tuần sau. Ông Tô Lâm đến Nhật vào Chủ nhật trong chuyến thăm bốn ngày. Hồi tháng 5, lãnh đạo hai nước đã đồng ý ở Hà Nội tăng cường hợp tác lãnh sự.
Số liệu từ cảnh sát Nhật
Theo Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật, năm 2025 cảnh sát xử lý 10.773 vụ liên quan người Việt không có tư cách thường trú, tăng khoảng 11% so với năm trước. Nhóm này chiếm hơn 40% tổng số vụ liên quan người nước ngoài thuộc diện đó. Con số tính theo vụ việc, không nói lên tỷ lệ phạm tội trong tổng cộng đồng người Việt ở Nhật, vốn đông gần 700.000 người theo bài trước của Tin Người Việt.
Luật nói gì: vì sao cần “không cần đồng ý”
Công ước Vienna về Quan hệ Lãnh sự quy định cơ quan chức năng phải cho người nước ngoài bị bắt biết họ có quyền yêu cầu báo cho lãnh sự quán nước mình, và thường chỉ thông báo khi người đó yêu cầu. Thỏa thuận đang xem xét sẽ cho phép báo mà không cần sự đồng ý. Nhật đã có thỏa thuận tương tự với Mỹ, Anh, Trung Quốc và Liên Xô cũ, theo Japan Times.
Theo bản tin, thỏa thuận có thể chưa có hiệu lực trong hai đến ba năm vì còn các vấn đề nhân quyền cần giải quyết.
Góc nhìn Tin Người Việt
Đây là phần phân tích. Với người Việt ở Nhật, hai điểm cần chú ý là quyền riêng tư của người bị giam giữ và việc chính phủ nước mình nhận được thông tin ngay từ đầu. Tổ chức nhân quyền đã gửi thư đề nghị Tokyo nêu vấn đề nhân quyền trong chuyến thăm của ông Tô Lâm, như Tin Người Việt đã đưa. Hiện chưa có văn bản thỏa thuận nào để đánh giá chi tiết, nên cần theo dõi nội dung sau cuộc gặp.
Nếu bị bắt hoặc bị gọi hỏi ở Nhật, người nước ngoài có quyền liên hệ luật sư và yêu cầu liên lạc với đại sứ quán nước mình. Nên giữ sẵn số điện thoại đại sứ quán và hãng luật hỗ trợ người nước ngoài.
Đọc thêm: Tô Lâm thăm Nhật 8–11/11: Human Rights Watch gửi thư đề nghị Tokyo nêu vấn đề nhân quyền
Nguồn tin
- The Japan Times – Japan and Vietnam consider new pact to prevent crimes (3/11/2026)
- Bản tóm tắt tin Japan Times trên ua.news
Bài dựa trên bản tin Japan Times qua bản tóm tắt; chưa có xác nhận chính thức từ chính phủ hai nước về nội dung thỏa thuận.
