MỚI NHẤTThượng đỉnh Trump, Tập Cận Bình, Putin ở Thâm Quyến: các hồ sơ và tác động

Khai thuế lần đầu ở Mỹ: W-2, 1099, hạn chót, mức khấu trừ chuẩn và các khoản giảm thuế mới

Cập nhật tháng 11/2026. Với người mới sang Mỹ, mùa khai thuế đầu tiên thường đầy bỡ ngỡ: nhận một xấp giấy từ chủ, từ ngân hàng, không biết giấy nào quan trọng, có nên tự khai hay nhờ người. Khai đúng ngay từ năm đầu giúp tránh thư phạt của IRS và còn là bằng chứng quan trọng cho hồ sơ di trú sau này (thẻ xanh, nhập tịch, bảo lãnh). Bài này dành cho năm thuế 2026, khai trong năm 2027.

Ai phải khai thuế

Nói chung, người có tổng thu nhập vượt mức khấu trừ chuẩn của trạng thái khai thuế của mình phải khai. Ngoài ra phải khai nếu:

  • Làm tự doanh (thợ nail tự thuê ghế, tài xế công nghệ, bán hàng online) với thu nhập ròng từ 400 đô trở lên.
  • Nhận trợ giá bảo hiểm sức khỏe Marketplace trả trước.
  • Muốn lấy lại tiền thuế đã bị khấu trừ dư, hoặc nhận các khoản tín thuế hoàn lại như tín thuế thu nhập (EITC).

Người có thu nhập thấp vẫn nên khai: nhiều người bỏ qua mà mất tiền hoàn thuế.

Các mẫu giấy quan trọng

  • W-2: do chủ gửi cho nhân viên, ghi lương, tiền tip đã báo, thuế đã khấu trừ. Chủ phải gửi trước cuối tháng 1.
  • 1099-NEC: cho người làm hợp đồng, tự doanh (thường từ 600 đô trở lên trong năm với một người trả). Không có thuế khấu trừ sẵn; người nhận tự đóng thuế thu nhập và thuế tự doanh.
  • 1099-K: từ các nền tảng thanh toán (PayPal, Venmo cho kinh doanh, ứng dụng giao hàng).
  • 1099-INT, 1099-DIV: tiền lãi ngân hàng, cổ tức.
  • 1095-A: nếu có bảo hiểm Marketplace; bắt buộc để đối chiếu trợ giá.
  • SSA-1099: tiền An sinh Xã hội.

Làm việc nhận tiền mặt không có giấy tờ gì vẫn phải khai thu nhập đó. Thu nhập không khai khiến hồ sơ thuế không phản ánh đúng, dễ thành vấn đề khi cần chứng minh thu nhập để bảo lãnh người thân.

Trạng thái khai và mức khấu trừ chuẩn năm 2026

Theo IRS, mức khấu trừ chuẩn cho năm thuế 2026:

  • Độc thân hoặc vợ chồng khai riêng: 16.100 đô.
  • Vợ chồng khai chung: 32.200 đô.
  • Chủ hộ (head of household, độc thân nuôi người phụ thuộc): 24.150 đô.

Người từ 65 tuổi được cộng thêm khấu trừ, và từ năm 2025 đến 2028 có thêm khoản khấu trừ riêng cho người cao tuổi theo luật mới. Vợ chồng khai chung thường có lợi hơn khai riêng.

Các khoản giảm thuế mới từ luật năm 2025

  • Khấu trừ tiền tip tối đa 25.000 đô một tờ khai cho nghề thường nhận tip (thợ nail, phục vụ nhà hàng…). Xem bài Thợ nail và tiền tip.
  • Khấu trừ tiền làm thêm giờ (phần trả thêm của overtime) tối đa 12.500 đô cho người khai độc thân, 25.000 đô khai chung.
  • Khấu trừ lãi vay mua xe mới lắp ráp ở Mỹ, trong giới hạn.

Các khoản này áp dụng cho các năm thuế 2025–2028, có giới hạn thu nhập và yêu cầu số An sinh Xã hội hợp lệ.

Hạn chót

  • Năm thuế 2026: hạn khai và nộp thuế là 15/4/2027.
  • Có thể xin gia hạn khai đến 15/10/2027 bằng mẫu 4868, nhưng tiền thuế vẫn phải trả trước 15/4; trả trễ bị tính lãi và phạt.
  • Người tự doanh nộp thuế ước tính theo quý.

Khai ở đâu, nhờ ai

  • IRS Free File: phần mềm miễn phí cho người có thu nhập dưới ngưỡng IRS công bố mỗi năm.
  • VITA: chương trình tình nguyện khai thuế miễn phí cho người thu nhập thấp và trung bình, người khuyết tật, người không giỏi tiếng Anh; nhiều điểm có người nói tiếng Việt ở các khu đông người Việt.
  • Người khai thuế có phí: chọn người có mã PTIN (bắt buộc với người khai thuế lấy tiền), tốt hơn là CPA hoặc Enrolled Agent.

Dấu hiệu người khai thuế không đáng tin: tính phí theo phần trăm tiền hoàn thuế, hứa “hoàn thuế lớn hơn người khác”, không ký tên mình trên tờ khai, yêu cầu tiền hoàn thuế chuyển vào tài khoản của họ, khai người phụ thuộc không có thật. Người ký tờ khai chịu trách nhiệm cuối cùng, không phải người làm hộ.

Người chưa có số An sinh Xã hội

Người không đủ điều kiện có SSN nhưng có thu nhập hoặc là người phụ thuộc trong tờ khai cần xin số ITIN bằng mẫu W-7. Xem bài Thẻ SSN và ITIN.

Sau khi khai

  • Tra tiền hoàn thuế bằng công cụ “Where’s My Refund” trên irs.gov.
  • Giữ bản sao tờ khai và giấy tờ ít nhất 3 năm; với hồ sơ di trú, nên giữ lâu hơn.
  • IRS liên lạc lần đầu bằng thư qua bưu điện, không gọi điện đòi tiền bằng thẻ quà tặng. Cuộc gọi như vậy là lừa đảo.
  • Có thể tạo tài khoản trực tuyến trên irs.gov để xem lịch sử thuế, tải bản ghi thuế (tax transcript) khi cần nộp hồ sơ bảo lãnh.

Bài viết mang tính thông tin chung. Mức thuế, ngưỡng thu nhập và quy định có thể thay đổi; với trường hợp phức tạp, hãy hỏi người khai thuế có chuyên môn.

Về tác giả:

Văn Minh là biên tập viên của Tin Người Việt, theo dõi tin di trú, visa, pháp luật và đời sống cộng đồng người Việt ở Mỹ, Úc, Anh, Canada, châu Á và châu Âu. Mỗi bài viết được đối chiếu với thông cáo của cơ quan chính phủ, cảnh sát, tòa án và báo địa phương trước khi đăng. Góp ý, đính chính: xha.nel5286@gmail.com