Quốc hội Greenland (Inatsisartut) đã thông qua thỏa thuận quốc phòng giữa Greenland, Mỹ và Đan Mạch, cho phép mở rộng hiện diện quân sự Mỹ trên đảo. Theo tin của Anews và tạp chí Open dẫn Đài DR của Đan Mạch, cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba 3/11/2026 có 16 phiếu thuận, không phiếu chống và 7 phiếu trắng. Một số báo khác ghi ngày 4/11, có thể do chênh lệch múi giờ.
Thỏa thuận cho phép điều gì
Thỏa thuận được ký ngày 22/9 tại New York bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, bởi Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen. Văn kiện cập nhật hiệp ước quốc phòng năm 1951.
Theo tạp chí Open, thỏa thuận cho phép mở rộng và hiện đại hóa Căn cứ Không gian Pituffik ở tây bắc đảo, nơi có radar của Lực lượng Không gian Mỹ theo dõi tên lửa và vật thể trên quỹ đạo. Đồng thời cho phép lập các “khu vực quốc phòng” mới ở Narsarsuaq ở phía nam và Mestersvig ở phía đông. Báo Vision Times mô tả đây là hai căn cứ mới, cả hai từng có cơ sở quân sự trước đây. Khi ký, ông Trump nói Mỹ sẽ xây hai căn cứ lớn.
Chủ quyền và quyền quyết định
Văn kiện khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch với Greenland, đồng thời công nhận quyền tự quyết của người Greenland theo luật quốc tế. Với Narsarsuaq và Mestersvig, các bên phải thỏa thuận thêm về sắp xếp thực tế và kỹ thuật. Với bất kỳ khu vực quốc phòng nào khác, đề xuất phải nêu vị trí, quy mô, hoạt động và biện pháp hạn chế tác hại. Một ủy ban thường trực sẽ tìm đồng thuận. Nếu không đạt trong 90 ngày, vấn đề lên cấp thứ trưởng rồi cấp bộ trưởng. Tạp chí Open cho biết không thấy văn bản nào mô tả quyền phủ quyết đơn phương.
Thỏa thuận không có thời hạn kết thúc, và việc sửa đổi cần sự đồng ý của các bên. Nếu Greenland độc lập, Đan Mạch và Greenland phải bảo đảm nhà nước mới kế thừa quyền và nghĩa vụ theo thỏa thuận và vẫn ở trong NATO, nếu cần thì nộp đơn xin gia nhập theo quy trình của NATO.
Phản ứng và bước tiếp theo
Bộ trưởng Ngoại giao Greenland Múte B. Egede nói thỏa thuận phục vụ hòa bình và ổn định, điều mà theo ông “không còn có thể xem là hiển nhiên”. Đảng đối lập Naleraq, từng giành hơn 25% phiếu bầu năm 2025, chỉ trích việc Greenland không được trả tiền và đề nghị trưng cầu dân ý. Cư dân Narsarsuaq đã nêu lo ngại có thể phải di dời, nhưng văn kiện công bố không nói có ai phải chuyển đi hay không, theo tạp chí Open.
Quốc hội Đan Mạch dự kiến bỏ phiếu ngày 19/11, theo tạp chí Open; Anews cho biết quy trình lập pháp chạy từ 12 đến 19/11. Thỏa thuận chỉ có hiệu lực khi Washington nhận được thông báo ngoại giao xác nhận cả hai quốc hội đã hoàn tất thủ tục.
Góc nhìn Tin Người Việt
Đây là phần phân tích. Với độc giả theo dõi quân sự và chính trị Mỹ, thỏa thuận cho thấy cách Washington mở rộng hiện diện ở Bắc Cực qua thỏa thuận ba bên thay vì đối đầu, sau nhiều tháng căng thẳng quanh những lời của ông Trump về việc kiểm soát hòn đảo. Các bên giải thích khác nhau: những người ủng hộ nhấn mạnh an ninh và NATO, người phản đối nhấn mạnh chủ quyền và lợi ích kinh tế của người dân đảo.
Các nguồn ghi ngày bỏ phiếu và lịch bỏ phiếu ở Đan Mạch hơi khác nhau; Tin Người Việt dùng thông tin của nguồn nêu cụ thể và ghi rõ chênh lệch.
