Hai ngày sau cuộc bầu cử giữa kỳ 3/11/2026, Tổng thống Donald Trump nói Mỹ sẽ sớm quyết định có leo thang quân sự chống Iran hay không. Theo bản tin AP đăng ngày 5/11, ông nói muốn tránh “phá hủy phần còn lại” của Iran nếu có thể, nhưng có thể buộc phải làm vậy. Ông nói thêm: “Quý vị sẽ biết rất sớm.”
Các phương án trên bàn
AP và PBS cho biết các nhà phân tích nêu bốn hướng chính: duy trì thế hiện nay gồm các đợt “tấn công phòng vệ” hạn chế và phong tỏa đường biển với dầu Iran; tấn công cơ sở núi Pickaxe liên quan hạt nhân; leo thang bằng các đòn lớn vào hạ tầng Iran; hoặc theo đuổi một thỏa thuận hạn chế để mở lại eo biển Hormuz và nới một phần cấm vận.
Trang VINNews dẫn tin cho biết ngoại giao vẫn tiếp diễn qua trung gian Qatar, và Tehran được cho là đã đề xuất các điều khoản có yếu tố hạt nhân, kèm điều kiện Washington phải đáp ứng yêu sách của Iran trước. Phía Iran cảnh báo các đòn lớn mới sẽ nhận phản ứng mạnh. Thủ tướng Israel Netanyahu thúc giục tấn công trở lại, còn ông Trump chưa cam kết.
Cuộc chiến và lá phiếu
Cuộc chiến đã kéo dài khoảng tám tháng. Khảo sát cử tri của AP (AP Voter Poll), với hơn 100.000 người trả lời, cho thấy khoảng 6 trong 10 cử tri cho rằng Mỹ đã quyết định sai khi dùng vũ lực với Iran. Khoảng một phần ba nói cuộc chiến “rất quan trọng” với lá phiếu của họ, so với khoảng một nửa nói về chi phí sinh hoạt hoặc tham nhũng chính phủ. Khoảng 6 trong 10 người rất lo về giá xăng và dầu diesel.
Phó Tổng thống JD Vance nói cuộc chiến là lý do chính khiến đảng Cộng hòa thua, còn ông Trump ban đầu đổ lỗi cho các ứng viên, theo AP. Một bản tin AP khác ước tính chi phí chiến tranh cho người đóng thuế Mỹ là 47,1 tỉ đô la. Giá dầu Brent giảm xuống dưới 95 đô la một thùng hôm thứ Tư, thấp nhất trong hai tháng, và dầu vẫn đi qua Hormuz với sự hộ tống của Hải quân Mỹ.
Luật nói gì về quyền đưa quân
Đây là phần giải thích bối cảnh. Theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, tổng thống phải báo cáo Quốc hội khi đưa quân vào chiến sự và cuộc hành quân bị giới hạn thời gian nếu Quốc hội không cho phép. Quốc hội mới sẽ nhậm chức đầu năm 2027.
Góc nhìn Tin Người Việt
Phân tích: bầu cử cho thấy hai mối lo song hành của cử tri là chi phí sinh hoạt và chiến tranh. Với người Việt ở Mỹ, giá xăng ảnh hưởng trực tiếp chi tiêu hằng ngày, nhất là các hộ phải lái xe đường dài đi làm. Chưa có quyết định nào được công bố, nên mọi kịch bản vẫn là suy đoán của giới phân tích.
Các bên có quan điểm khác nhau: những người ủng hộ chiến dịch cho rằng cần tiêu diệt hết mối đe dọa hạt nhân, trong khi người phản đối chỉ ra chi phí và thiệt hại chính trị. Tin Người Việt chỉ ghi lại quan điểm đã được công bố.
Thông tin chiến sự và đàm phán được lấy từ các hãng tin nêu trên; thông tin chưa được hai bên xác nhận độc lập không được dùng làm kết luận.
Đọc thêm: Chiến sự Iran: Mỹ đánh đảo Qeshm, ông Trump nói “có thể có, có thể không” đánh tiếp
