Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã đình chỉ chương trình miễn visa cho khách Trung Quốc đến Quần đảo Bắc Mariana (CNMI), vùng lãnh thổ của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương, theo Korea Times ngày 28/10/2026 và Tampa Free Press ngày 30/10. DHS công bố hôm thứ Hai 26/10, các giấy phép điện tử hiện có bị hủy kể từ ngày 30/10.
Chương trình này là gì
Chương trình có tên Economic Vitality & Security Travel Authorization Program (EVS-TAP), khởi động từ tháng 2/2025. Công dân Trung Quốc được sàng lọc trước có thể đến CNMI tối đa 14 ngày mà không cần visa hay phỏng vấn tại đại sứ quán. Theo hồ sơ cơ quan, hơn 3.000 người Trung Quốc nhập cảnh qua chương trình trong năm tài khóa 2025.
Lý do DHS nêu
DHS cho biết họ có “lý do chính đáng” để đình chỉ và nhận định công dân Trung Quốc “gần như chắc chắn” đang lợi dụng chương trình. Các lý do gồm lo ngại gián điệp gần các cơ sở quân sự Mỹ, di chuyển trái phép từ quần đảo sang Guam, du lịch sinh con và hoạt động tội phạm, rửa tiền gắn với một số doanh nghiệp có liên hệ với Trung Quốc trong quá khứ.
Tampa Free Press dẫn lời Bộ trưởng DHS Markwayne Mullin nói chương trình mở cửa cho du lịch sinh con và các mối đe dọa an ninh quốc gia. Các nội dung này là nhận định của DHS, chưa phải kết luận của tòa án, và nguồn tin chúng tôi đọc không nêu chứng cứ cụ thể cho từng cáo buộc.
Ai bị ảnh hưởng
Người Trung Quốc đang ở CNMI có thể ở hết thời gian được cấp phép, nhưng khi quay lại phải có visa. Người mới nộp đơn cần xin visa B-1 hoặc B-2, yêu cầu phỏng vấn trực tiếp. Theo Tampa Free Press, DHS đang xem xét lại chương trình cùng Bộ Ngoại giao và Bộ Nội vụ. Nguồn tin chưa nói có chương trình thay thế hay không.
Du lịch là ngành bị ảnh hưởng. Korea Times cho biết khách Trung Quốc chiếm khoảng 7% trong khoảng 160.000 lượt khách năm 2025, so với từ 40% trở lên trước đại dịch. Thống đốc David Apatang gọi chương trình là “thiết yếu” với kinh tế địa phương và kêu gọi các nhà lập pháp giữ lại.
Góc nhìn Tin Người Việt
Phần này là phân tích của chúng tôi. Quyết định chỉ nhắm vào một chương trình miễn visa cụ thể ở một vùng lãnh thổ, không phải lệnh cấm khách Trung Quốc vào Mỹ. Người Trung Quốc muốn đến Mỹ vẫn có thể xin visa thông thường và phải qua phỏng vấn.
Với người Việt, nơi công dân vốn cần visa để vào Mỹ, vụ này cho thấy quy tắc nhập cảnh có thể thay đổi nhanh theo đánh giá an ninh của chính quyền. Trước khi đặt vé hoặc mời người thân sang, bạn nên kiểm tra quy định hiện hành trên trang chính thức của Bộ Ngoại giao Mỹ và DHS thay vì dựa vào tin truyền miệng.
Cần phân biệt chính sách nhập cảnh với cá nhân. Các nguồn tin nói về nhận định chung của DHS, không phải cáo buộc với từng du khách, và không nên dùng để quy chụp bất kỳ cộng đồng nào.
